Owczarek niemiecki długowłosy (owczarek staroniemiecki) nie istnieje jako odrębna rasa uznana przez FCI. Abstrahując od tej okoliczności, urodziwy owczarek z krzaczastą sierścią i wiernym, przyjaznym charakterem jest niezwykle popularny i bardzo pożądany jako pies rodzinny i do towarzystwa.
© Bianca / stock.adobe.com
Owczarki staroniemieckie wyróżniają się długą, gęstą sierścią.
Dlaczego owczarek staroniemiecki długowłosy jest odróżniany od owczarka niemieckiego, skoro jest to w rzeczywistości tylko długowłosy wariant owczarka niemieckiego? Aby zrozumieć to pytanie, warto przyjrzeć się historii powstania owczarka, którego przodkowie żyli już w VII wieku w Niemczech.
Głównym zadaniem tych niezawodnych i wytrzymałych psów, które były zarówno długowłose, jak i szorstkowłose, było pierwotnie pasterstwo stad owiec. Ze względu na swoją pewność siebie i czujną naturę, ci inteligentni czworonożni przyjaciele szybko zyskali również sławę jako psy stróżujące i obronne.
© gebut / stock.adobe.com
Wszechstronność owczarków i ich doskonała przydatność jako psy służbowe zainspirowała również pruskiego nadwornego mistrza Maxa von Stephanitz, który dziś jest uważany za założyciela rasy owczarek niemiecki. W 1871 roku Stephanitz rozpoczął hodowlę psów użytkowych.
Jego głównym celem było wyhodowanie psa służbowego dla wojska, który powinien charakteryzować się odwagą, lojalnością, posłuszeństwem, wytrzymałością i siłą. Założony w 1899 roku „Verein für Deutsche Schäferhunde e.V.“ (SV), który do dziś odpowiada za wzorzec rasy owczarka niemieckiego, początkowo akceptował wszystkie kolory i odmiany sierści, od szorstkowłosych, przez gładko- i krótkowłosych, aż po długowłose odmiany. Z czasem związek wykluczał jednak z hodowli coraz więcej wariantów owczarka niemieckiego.
Po białych i szorstkowłosych owczarkach w 1930 roku z dalszej hodowli wyłączono również owczarka długowłosego. Von Stephanitz uznał, że użyteczność i odporność na warunki atmosferyczne jego rasy są zagrożone przez długą sierść i od tego czasu opierał się na rasie owczarków o krótkiej sierści, „podobnego do wilka” typu owczarka.
Chociaż długowłose szczenięta zawsze pojawiały się w miotach wszystkich znanych i wiodących linii, gdy rodzic nosił w sobie gen odpowiedzialny za długą sierść, nie mogły one być wykorzystywane jako zwierzęta hodowlane, zgodnie z założeniami SV.
Decyzja o zaklasyfikowaniu długowłosych psów jako „błędu wykluczającego z hodowli” spotkała się z dużą krytyką wśród wielu miłośników i hodowców rasy. W końcu zorganizowali oni własne kluby, które zajmowały się utrzymaniem długowłosych owczarków poza SV i nazywali je „owczarkami staroniemieckimi” w odróżnieniu od „owczarków niemieckich”.
Równolegle do SV rozwinęła się intensywna hodowla tzw. owczarków staroniemieckich, dla których ustanowiono własny standard, który – z wyjątkiem długości sierści – nie wykazywał prawie żadnych różnic w stosunku do owczarków niemieckich.
Zmiana nastąpiła dopiero w 2010 roku, kiedy to Związek Owczarków Niemieckich e.V. za zgodą FCI ponownie zaakceptował długowłosą odmianę. Od tego czasu, zgodnie ze standardem owczarka niemieckiego, owczarek długowłosy jest hodowany w ramach SV.
Mimo wspomnianej akceptacji, niektórzy hodowcy spoza SV do dziś używają nazwy owczarka staroniemieckiego. Jednak rozróżnienie między uznanym przez FCI wariantem owczarka niemieckiego o długiej sierści, a owczarkiem staroniemieckim jest trudne do ustalenia.
Warto wiedzieć: Również stare niemieckie psy pasterskie, takie jak „harzer fuchs” czy „gelbbacke”, bywają czasem nazywane owczarkami staroniemieckimi. Różnią się jednak od owczarka niemieckiego długowłosego zarówno wyglądem, jak i charakterem.
Wyglądem owczarek staroniemiecki bardzo przypomina klasycznego owczarka niemieckiego. Obydwie odmiany wykazują się typowo wyprostowanymi uszami, wydłużonym, wąskim nosem, uważnym i czujnym spojrzeniem oraz krzaczastym, zwisającym ogonem.
Identyczne są również różne odmiany kolorystyczne: Czarno-brązowy, czarny lub wilczoszary, a także średnia do dużej wysokości w kłębie – od 60 do 65 cm u samców i od 55 do 60 cm u suczek.
Tak naprawdę owczarek staroniemiecki różni się od zwykłego owczarka niemieckiego tylko znacznie dłuższą sierścią. Miękka i niezbyt ściśle przylegająca sierść jest szczególnie krzaczasta na nogach, uszach i ogonie, gdzie tworzy długie pióropusze. Charakterystyczna jest również duża ilość sierści na szyi, tzw. „grzywa”.
Ze względu na długą warstwę okrywową i gęsty, bardzo miękki podszerstek, owczarek staroniemiecki zwykle wygląda na nieco większego niż jego bliski krewny, owczarek niemiecki. Rzeczywista masa ciała jest jednak porównywalna, wahając się od 28 do 32 kg u suczek i od 33 do 40 kg u psów.
Wierny, spokojny i czujny: Charakter owczarka staroniemieckiego jest bardzo zbliżony do charakteru owczarka niemieckiego krótkowłosego. Jego niezawodność, pewne instynkty i wysoka wytrzymałość sprawiają, że równie dobrze nadaje się do wykorzystania jako pies stróżujący, obronny i służbowy, jak jego słynny brat.
Jednocześnie ma przyjazny i zrównoważony charakter, co czyni go niezwykle popularnym również jako pies towarzyszący i rodzinny. Staroniemiecki owczarek pokazuje się z najlepszej strony zwłaszcza w stosunku do dzieci. Jego dobroduszne usposobienie i czujna natura czynią z niego kochającego towarzysza zabaw i niezawodnego opiekuna. W porównaniu z owczarkiem niemieckim, owczarki staroniemieckie są ogólnie uważane za nieco spokojniejsze, z jeszcze wyższym progiem pobudzenia.
Niemniej, owczarki mają silnie rozwinięty instynkt. Choć są mało pobudliwe i interweniują tylko wtedy, gdy sytuacja tego faktycznie wymaga, małe dzieci nie powinny pozostawać z nimi same bez nadzoru – co zresztą dotyczy prawie wszystkich większych psów.
Aby jego zrównoważony charakter oraz niezawodne i uważne usposobienie w pełni się rozwinęły, owczarek staroniemiecki potrzebuje wczesnej socjalizacji, konsekwentnego wychowania, a także wystarczającej ilości ruchu i zajęć.
Jeśli interesuje Cię owczarek staroniemiecki jako pies rodzinny, nie tylko musisz mieć doświadczenie i wiedzę w zakresie szkolenia psów, ale także czerpać dużo radości z ćwiczeń fizycznych, ponieważ psy te są entuzjastycznymi sportowcami. Wspólne wędrówki, wycieczki rowerowe i regularny udział w psich sportach są idealne dla tego czworonożnego sportowca i jego rodziny.
Nawet jeśli trzymasz swojego owczarka staroniemieckiego jako psa rodzinnego, ten były pies pasterski chce być „użyteczny”. Oprócz długich spacerów i wspólnych przejażdżek rowerowych należy więc dążyć do tego, aby dla psa kochającego wysiłek fizyczny i naukę znalazło się odpowiednie zajęcie w postaci psich sportów lub treningów.
Czy to agility, dogdance, obedience czy mantrailing – dzięki swojej wszechstronności owczarek staroniemiecki jest wielbicielem niemal wszystkich psich sportów.
Psy rodzinne mogą również ukończyć szkolenie na psa ratowniczego, psa obronnego lub psa służbowego. W ten sposób zaktywowany, Twój pies będzie spokojniejszy i bardziej zrównoważony w domu. Zyskasz tym samym niezwykle przyjaznego, zdolnego do adaptacji psa rodzinnego.
Oczywiście pielęgnacja długowłosego owczarka jest nieco bardziej wymagająca niż w przypadku owczarka krótkowłosego, ale nie należy też przesadzać ze szczotkowaniem, ponieważ w ten sposób można pozbawić psa niezbędnego podszerstka.
Jeśli Twój podopieczny nie jest właśnie w okresie wymiany sierści, wystarczy przeczesać sierść raz lub dwa razy w tygodniu za pomocą odpowiedniego grzebienia. Dla zdrowej struktury sierści należy również unikać zbyt częstych kąpieli i zadbać o zbilansowane żywienie. Pielęgnacja obejmuje również regularne czyszczenie i kontrolę uszu, oczu i łap oraz skracanie pazurów.
Owczarki staroniemieckie są tak samo podatne na problemy ze stawami jak owczarki niemieckie. Są one zazwyczaj dziedziczne i dodatkowo sprzyjają im duże obciążenia i nieprawidłowe żywienie w okresie wzrostu. Dlatego w pierwszych miesiącach należy unikać zbyt wysokiej zawartości kalorii i tłuszczu w diecie.
Z reguły hodowca udziela dokładnych porad żywieniowych, których należy się trzymać. Zalecana jest specjalna karma dla szczeniaków, która jest optymalnie dostosowana do potrzeb młodego organizmu.
Również przy żywieniu dorosłego psa należy zawsze mieć na uwadze te potrzeby. Zdrowa karma uwzględnia zatem wielkość, masę ciała, wiek, stan zdrowia i poziom aktywności fizycznej danego psa.
Niezależnie od tego, czy posiłki dla naszego pupila przygotowujemy samodzielnie (np. „BARF”) czy stosujemy konwencjonalną suchą lub mokrą karmę, należy zadbać o to, aby karma miała jak najwyższą zawartość pełnowartościowego mięsa (ok. 70 procent), została uzupełniona warzywami, owocami, ryżem lub makaronem i wzbogacona o wartościowe tłuszcze. Z drugiej strony należy unikać dużej zawartości zbóż ze względu na zwiększone ryzyko alergii.
W przypadku każdej odmiany i każdej hodowli, zdrowie psów powinno być w centrum zainteresowania każdego hodowcy. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące choroby i dolegliwości, które są również często związane z rasą owczarka niemieckiego:
Przy zapewnieniu im odpowiedniej pielęgnacji i warunków utrzymania, przedstawiciele tej rasy żyją średnio od 10 do 13 lat.
© gebut / stock.adobe.com
Podobnie jak w przypadku owczarka niemieckiego o krótkiej sierści, w hodowli owczarka staroniemieckiego powstały dwie linie: Linia wystawowa (hodowla uszlachetniająca) i linia użytkowa. Różnią się one nie tylko wyglądem, ale także charakterem.
Psy z hodowli uszlachetniającej lub wystawowej mają zazwyczaj stosunkowo masywniejszą budowę z opadającym grzbietem. Są one również uważane za spokojne, zrównoważone i łatwe do prowadzenia – dlatego jeśli szukasz psa rodzinnego, najlepiej wybierz psa z tej linii.
Natomiast ci, którzy planują wykorzystać swoje psy jako psy służbowe i obronne, powinni raczej zdecydować się na szczeniaka z hodowli użytkowej. Te zazwyczaj nieco lżejsze psy mają wyraźny instynkt stróżowania, obronny i pasterski, są bardzo wytrzymałe, niezwykle pewne siebie i chętne do pracy. Powinny trafić wyłącznie do doświadczonych opiekunów, którzy z dużą wiedzą i doświadczeniem socjalizują je i szkolą zgodnie z ich miejscem zastosowania, na przykład w policji, służbie celnej lub w wojsku.
Imponujący wygląd w połączeniu z budzącą szacunek reputacją owczarka niemieckiego sprawiają, że ten przyjazny i posłuszny zwierzak jest niezwykle popularny wśród wielu miłośników czworonogów. Każdy, kto jest zainteresowany takim psem towarzyszącym i rodzinnym, powinien jednak mieć świadomość, że owczarki staroniemieckie ze względu na swoje pochodzenie są psami pracującymi.
Nawet jeśli kupimy psa z tzw. hodowli uszlachetniającej, będzie on nadal miał dużą potrzebę ruchu i nauki. „Prawdziwy” owczarek staroniemiecki nie zadowoli się w żaden sposób krótkimi spacerami dookoła bloku. Dopiero wtedy, gdy będziemy tego świadomi i będziemy w stanie zagwarantować, że nasza rodzina spełnia wymagania takiego psa, powinnyśmy zacząć szukać odpowiedniego hodowcy.
Z uwagi na to, że większość hodowców specjalizuje się albo w hodowli użytkowej, albo w hodowli uszlachetniającej i w związku z tym promują oni różne cechy u swoich zwierząt hodowlanych, należy najpierw odpowiedzieć sobie na pytanie, w jakim celu chcemy kupić owczarka. Dowiedzmy się najpierw dokładnie, czy hodowca prowadzi hodowlę uszlachetniającą czy użytkową, i wybierzmy hodowlę, która najlepiej odpowiada naszym wyobrażeniom i wymaganiom.
Jeśli przywiązujemy dużą wagę do dokumentów z certyfikatem FCI, musimy również zdawać sobie sprawę z tego, że owczarek staroniemiecki nie jest uznawany przez FCI za odrębną rasę. W takim przypadku należy rozejrzeć się za hodowcami, którzy są zrzeszeni w SV lub FCI i sprzedają swoje psy jako „długowłose owczarki”.
Szukając owczarka staroniemieckiego, zazwyczaj natkniemy się na hodowców, którzy hodują go niezależnie od Stowarzyszenia Owczarków Niemieckich i FCI.
Zwróćmy uwagę na renomę hodowcy. Konieczne jest posiadanie rodowodu potwierdzającego, że szczenięta pochodzą od zdrowych rodziców owczarków niemieckich długowłosych lub staroniemieckich, jak również zaświadczenia o zalecanych badaniach zdrowotnych i szczepieniach. Ceny przedstawicieli tej rasy z profesjonalnych hodowli wynoszą średnio od 4000 do 5500 złotych.
Dowiedz się więcej na temat adopcji szczeniąt z lektury magazynu zooplus.
| Cechy szczególne: | długowłosa odmiana owczarka niemieckiego, nieuznawana za odrębną rasę |
| Charakter: | wierny, opanowany, czujny, niezawodny |
| Wysokość w kłębie: | 60–65 cm (psy) 55–60 cm (suki) |
| Waga: | 33–40 kg (psy) 28–32 kg (suki) |
| Sierść: | długa, w umaszczeniu czarno-brązowym, czarnym lub wilczastym |
| Pielęgnacja sierści: | wymagająca |
| Aktywności: | potrzebuje dużo zajęć i ruchu |
| Pies dla początkujących: | raczej nie |
| Szczekanie: | intensywne |
| Długość życia: | 10–13 lat |
| Typowe choroby: | dysplazja stawów biodrowych, zwyrodnieniowe zwężenie śródpiersia, alergie |
| Cena: | 4000 do 5500 zł |
| Grupa FCI: | nieuznany |
| Potrzeba ruchu: | duża |
| Pochodzenie: | Niemcy |
Zespół redakcyjny zooplus tworzą eksperci i redaktorzy z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie hodowli zwierząt: Luisa ze swoim białym owczarkiem szwajcarskim Elyosem, Laura, Julio oraz Florian. Wraz z dużą siecią ekspertów ds. zwierząt pracują nad tym, aby Magazyn zooplus był zaufanym źródłem informacji dla wszystkich opiekunów i miłośników zwierząt. Celem zespołu jest dostarczanie ekscytującej wiedzy o zwierzętach oraz istotnych informacji na temat właściwej opieki nad nimi.
