Sfinks to jedna z ras nagich kotów, które często budzą liczne kontrowersje. Podczas gdy niektórzy miłośnicy zwierząt krytykują hodowlę tej rasy z Kanady i mówią w jej przypadku o skazywaniu zwierząt na cierpienie, inni zachwycają się tymi niezwykłymi mruczkami.
© Lucie / stock.adobe.com
Kot sfinks wygląda tajemniczo i budzi kontrowersje.
Sfinks to średniej wielkości, muskularny, pozbawiony sierści kot. Jego ciało pokrywa jedynie lekki, ledwo widoczny meszek przypominający ten na brzoskwini – przyjemny w dotyku. Typowa jest również luźno zwisająca, lekko pomarszczona skóra.
Kolory skóry są tak zróżnicowane, jak kolory sierści innych, owłosionych kotów. Sfinks może być również nakrapiany lub mieć białe łaty. Zmarszczki na głowie są obowiązkowe zgodnie ze standardem. Duże, otwarte uszy osadzone są na kanciastej głowie, oczy mają kształt cytryny i są lekko skośne, a kości policzkowe wydatne.
Niestety istnieją rasy sfinksów, które całkowicie pozbawione są wibrysów, czyli włosów czuciowych, będących jednym z ważnych narządy zmysłów u kotów, pomagających im orientować się w przestrzeni. Dlatego hodowle kotów, które nie posiadają wąsów bywają uznawane za noszące cechy znęcania się nad zwierzętami.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz w punkcie dotyczącym zdrowia.
Sfinks to kot średniej wielkości. Osiąga długość ciała do 100 centymetrów i mierzy nie więcej niż 40 centymetrów w kłębie.
Kotki ważą średnio około czterech kilogramów. Kocury są nieco cięższe i mogą ważyć do siedmiu kilogramów.
Choć również przyciąga wzrok, sfinks nie ma nic wspólnego ze swoim imiennikiem, staroegipskim Sfinksem. Do podobnie wyglądających ras należą także devon rex oraz doński sfinks.
© Andrea Izzotti / stock.adobe.com
Koty rasy sfinks są inteligentne, figlarne, żywotne i czułe. Wiele z nich uwielbia przytulać się do innych zwierząt i ludzi.
Bardzo przywiązują się do swoich opiekunów i są zazwyczaj przyjaźnie nastawione do innych zwierząt, także psów.
Jeśli chcesz dzielić dom ze sfinksem, musisz liczyć się z tym, że od czasu do czasu będzie hałasował.
Sfinksy należą bowiem do bardziej gadatliwych ras. Ich miauczenie nie jest jednak głośne. Często wydają jedynie delikatne dźwięki.
Często twierdzi się, że koty rasy sfinks mogą być trzymane jako zwierzęta domowe przez alergików bez żadnych problemów. Może to być prawdą w przypadku pojedynczych osób, ale nie ma gwarancji na ich hipoalergiczność.
Alergeny wywołujące reakcję znajdują się w ślinie kotów – a nie w ich sierści. Dopiero podczas pielęgnacji sierści ślina, a wraz z nią alergeny, trafiają na futro. Dlatego osoby uczulone na kocią sierść mogą reagować alergicznie także na sfinksa.
Kot sfinks ma takie same potrzeby jak każdy inny kot. Jest jednak kilka szczegółów, które należy wziąć pod uwagę.
Dobrze zsocjalizowane koty rasy sfinks potrzebują co najmniej jednego innego kota do towarzystwa, żeby były całkowicie szczęśliwe. Najlepiej jest przygarnąć drugiego sfinksa lub przedstawiciela rasy, który jest równie ogromnym pieszczochem.
Sfinks nie powinien przebywać na niezabezpieczonych terenach zewnętrznych. Jego niezwykły wygląd w połączeniu z dużą ufnością sprawiają, że dodatkowo jest popularnym celem dla złodziei.
Alternatywą dla wychodzenia na zewnątrz może być przygotowanie dla swoich pupili odpowiednio zabezpieczonego balkonu, na którym będą mogli wyhasać się do woli.
Koty niewychodzące potrzebują regularnych i zróżnicowanych aktywności.
Możesz na przykład sięgnąć po interaktywne zabawki, które pobudzą Twojego kota do myślenia i będą stanowić dla niego wyzwanie. Możesz też nauczyć swojego pupila innych sztuczek – na przykład aportowania.
Kocie futro nie jest ozdobą, ale spełnia określone funkcje ochronne w codziennym życiu zwierzaka.
Jeśli mieszkasz z jednym lub kilkoma kotami rasy sfinks, musisz mieć świadomość, że nagie koty mogą być bardziej wrażliwe, a w starciach z innymi mruczkami szybciej odnoszą obrażenia.
Na marginesie: Wbrew powszechnemu przekonaniu sfinks nie ma wyższej temperatury ciała niż inne koty. Ponieważ u kotów bezwłosych brakuje izolującej sierści, w dotyku wydają się być cieplejsze niż koty pokryte futrem.
Ponieważ nagie koty nie mają futra, które pochłania sebum ze skóry, z czasem tworzy się na jej powierzchni delikatna warstwa sebum.
Dlatego niektórzy opiekunowie regularnie kąpią swoich podopiecznych z użyciem łagodnego szamponu. Alternatywnie, aby uniknąć podrażnień skóry, można po prostu przecierać sfinksa wilgotną szmatką co kilka dni.
Aby zadbać o skórę, można zastosować także delikatny olejek (na przykład kokosowy), który po kąpieli należy łagodnie wmasować w skórę.
Pamiętajmy jednak, że skóra kotów jest bardzo wrażliwa. Dlatego najpierw warto zapytać lekarza weterynarii, czy wybrany olejek będzie odpowiedni dla skóry naszego pupila.
Jeśli po zastosowaniu olejku skóra stanie się zaczerwieniona lub kot zacznie się drapać, należy natychmiast przerwać jego używanie.
Problem, który ta rasa kotów dzieli z ludźmi to wrażliwość na słońce – im jaśniejsza skóra, tym bardziej wrażliwa na oparzenia słoneczne i nowotwory skóry. Dlatego niezbędne jest zapewnienie im zacienionych miejsc.
Zapytaj też swojego lekarza weterynarii, czy krem z filtrem dla kotów będzie odpowiedni dla Twojego sfinksa.
Termoregulacja u kotów bezwłosych jest bardziej złożona niż u kotów z sierścią. Ze względu na brak futra sfinks szybciej traci ciepło, dlatego potrzebuje więcej energii, aby utrzymać odpowiednią temperaturę ciała.
Szacuje się, że sfinks potrzebuje około 20% więcej karmy niż jego krewni posiadający futro. Dlatego warto wybierać wysokiej jakości pożywienie i dostosować jego ilość do wielkości oraz poziomu aktywności kota.
Wskazówka: To, jaka metoda karmienia będzie odpowiednia dla Twojego kota, zależy od indywidualnych czynników. Warto więc skonsultować się z lekarzem weterynarii lub dietetykiem zwierzęcym.
Zdrowy sfinks żyje średnio 18 lat. Rasa ta jest jednak stosunkowo rzadka i wiąże się z pewnymi wyzwaniami hodowlanymi:
Niewielka pula genów może stanowić pewne ryzyko w hodowli – zwłaszcza pod względem chowu wsobnego i związanych z nim chorób (na przykład chorób nerek).
Odpowiedzialni hodowcy powinni więc wiedzieć, jak radzić sobie z tymi wyzwaniami i planować kojarzenia tak, aby współczynnik inbredu był jak najniższy.
Choć stany zapalne skóry wywołane przez drożdżaki u kotów występują rzadko, wydaje się, że koty rasy sfinks częściej mają z nimi problem. Ponadto te bezwłose zwierzaki są bardziej narażone na rozwój raka skóry.
U przedstawicieli tej rasy może również rozwinąć się kardiomiopatia przerostowa (HCM) w wyniku mutacji w genie ALMS1. Ponieważ choroba ta może prowadzić do śmierci, przed rozpoczęciem hodowli warto wykonać badanie genetyczne.
Ze względu na skłonność do alergii oraz dziedzicznie uwarunkowane zmiany w okrywie włosowej, sfinks częściej cierpi na zapalenie uszu wywołane przez drożdżaki Malassezia.
W paragrafie 11b (1) niemieckiej Ustawy o ochronie zwierząt czytamy: „Zabrania się hodowli kręgowców […], jeżeli na podstawie wiedzy hodowlanej można przewidywać, że […] w wyniku dziedziczenia części ciała lub narządy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania zgodnego z gatunkiem będą nieobecne, niezdolne do użytku lub zmienione, a w konsekwencji spowoduje to ból, cierpienie lub uszkodzenia.”
Na tej podstawie berliński sąd w 2015 roku orzekł: Koty bezwłose, które rodzą się bez wibrysów (wąsów czuciowych), są w Niemczech uznawane za przykład tzw. hodowli prowadzącej do cierpienia zwierząt. Wibrysy są bowiem narządami zmysłu i jako takie są dla kotów niezbędne.
Ważne: Wymieniony przykład dotyczy wyłącznie Niemiec. Przepisy prawne różnią się w zależności od kraju, dlatego zawsze warto zapoznać się z regulacjami obowiązującymi w naszym regionie. Ponadto obecnie hodowanie nagich zwierząt jest przedmiotem dyskusji jako powodujące cierpienie zwierząt – również w tym przypadku możliwa jest zmiana klasyfikacji.
Koty rasy sfinks są stosunkowo rzadkie, a także bardzo kontrowersyjne. Ponieważ – i wszyscy zainteresowani powinni o tym pamiętać – ich niezwykły wygląd był pierwotnie przypadkową wadą genetyczną, co zostało następnie celowo kontynuowane w hodowli.
Kot rasy sfinks nie pochodzi od Azteków, jak się często uważa, ale z Kanady. W 1966 roku kot domowy przypadkowo urodził bezwłosego kociaka, co dało początek hodowli sfinksów.
Właściciel kontynuował hodowlę z udziałem bezwłosego kota, którego nazwał „Prune”. Niektóre z rodzących się kociąt miały wówczas futro, inne były bezwłose.
Maluchy miały jednak poważne problemy zdrowotne: Ich układ odpornościowy nie rozwijał się prawidłowo. Wobec tego hodowla prawie dobiegła końca.
Niemniej, w połowie lat 70. znaleziono więcej bezwłosych kotów i kontynuowano ich hodowlę, a w 1971 roku sfinks został uznany za rasę. Najbardziej znanym jej przedstawicielem jest prawdopodobnie Pan Bigglesworth z filmów z serii „Austin Powers”.
Sfinksy kanadyjskie są stosunkowo rzadką rasą. Jeśli szukasz tej rasy, musisz uzbroić się w cierpliwość. Pamiętaj, że warto poczekać na zwierzaka od renomowanego, odpowiedzialnego hodowcy, zamiast kupować kociaka w pośpiechu od kogokolwiek.
Dlatego upewnij się w miarę możliwości, że hodowca:
Sfinks należy do najdroższych ras kotów, a ceny za osobnika z renomowanej hodowli wahają się od 3000 do 6000 zł.
Kot sfinks to spokojny mruczek o łagodnym usposobieniu. Zdrowe osobniki cieszą się dużą popularnością także w domach, w których mieszka więcej zwierząt.
Zanim jednak zdecydujesz się na tę rasę, warto dokładnie zapoznać się ze szczególnymi warunkami jej utrzymania, a także z wymaganiami zdrowotnymi i możliwymi problemami, jakie mogą dotyczyć bezwłosych kotów.
Jednocześnie jest to rasa będąca swoistym wybrykiem natury, którą człowiek obecnie celowo rozmnaża. Dążenie do jak najbardziej egzotycznego wyglądu, odbiegającego od typowego wizerunku kota, to jedna z motywacji hodowlanych, do których warto podejść krytycznie.
| Cechy szczególne: | Kot sfinks wyróżnia się brakiem sierści i z powodów związanych z dobrostanem zwierząt wymaga krytycznego podejścia. Uwielbia kontakt z innymi kotami i chętnie przytula się do swoich opiekunów. |
| Charakter: | milusiński, inteligentny, skory do zabawy |
| Wielkość: | do 100 cm (koty i kotki), wysokość w kłębie: do 40 cm (koty i kotki) |
| Waga: | ok. 7 kg (koty), ok. 4 kg (kotki) |
| Kolor oczu: | wszystkie kolory dopuszczalne |
| Umaszczenie: | możliwe różne kolory skóry |
| Sierść: | znikoma (bezwłosa rasa) |
| Pielęgnacja sierści: | niewymagająca, wystarczy okazjonalna kąpiel lub przetarcie |
| Długość życia: | 18 lat |
| Typowe choroby: | różne, w tym kardiomiopatia przerostowa i choroby skóry |
| Cena: | od 4000 zł |
| Pochodzenie: | Kanada |
Wszechstronne wykształcenie weterynaryjne uzyskała na Uniwersytecie Justusa Liebiga w Gießen (Justus-Liebig-Universität Gießen). Zdobyła tam doświadczenie w różnych dziedzinach, takich jak medycyna małych, dużych i egzotycznych zwierząt, a także farmakologia, patologia i higiena żywności. Obecnie udziela się jako autorka, pracuje także nad własną rozprawą naukową. Jej celem jest polepszenie ochrony zwierząt przed chorobami wywoływanymi przez patogeny bakteryjne. Oprócz naukowej wiedzy weterynaryjnej, jako szczęśliwa opiekunka psa, dzieli się także własnymi doświadczeniami. Dzięki temu potrafi jeszcze lepiej zrozumieć i wyjaśnić obawy i problemy, jak również powtarzające się pytania opiekunów dotyczące zachowania i zdrowia ich zwierząt domowych.
