Dostojna broda, duże uszy i zwarta budowa ciała na krótkich łapach charakteryzują typową sylwetkę tego małego psa ze Szkocji. Niepowtarzalny wygląd połączony z uroczym charakterem sprawił, że grono zwolenników rasy terier szkocki szybko rośnie. Dziś „scottie”, jak pieszczotliwie nazywają go jego fani, jest popularnym psem rodzinnym i miejskim.
© Konstantin / stock.adobe.com
Terier szkocki z zadbaną sierścią jest łatwy do rozpoznania na pierwszy rzut oka, ponieważ pies o wadze około 10 kg i wysokości w kłębie do 28 cm hipnotyzuje wręcz swoim wyglądem: Spiczaste uszy osadzone są na głowie, która jest dość długa w stosunku do ciała, a wydatna broda nadaje jej nieco ponury wyraz.
Ciało jest zwarte i muskularne, ogon wyprostowany. Krótki, miękki podszerstek tworzy w połączeniu z szorstkim, kręconym włosem okrywowym wodoodporną sierść. Większość terierów szkockich jest czarna, ale spotkamy też pręgowanych i pszenicznych przedstawicieli rasy.
Terier szkocki to jedna z czterech ras terierów pochodzących ze Szkocji, obok blisko spokrewnionych ze sobą skye teriera, west highland white teriera i cairn teriera. Pod względem wizualnym scottie wygląda statecznie, ale należy pamiętać też o następujących faktach: Historia tej rasy sięga zaledwie około 150 lat wstecz. Przypuszczalnie przodkowie dzisiejszych scottie pochodzili z okolic hrabstwa Perthshire i wyżyn szkockich, ale nie byli zbytnio zbliżeni do swojego dzisiejszego standardu. Ich ówcześni opiekunowie byli zainteresowani głównie ich umiejętnościami myśliwskimi: Muskularne teriery o mocnych zębach były wykorzystywane do polowania na lisy, borsuki oraz wydry i prawdopodobnie miały dłuższe nogi niż dzisiejsze teriery.
Korzenie współczesnego teriera szkockiego sięgają połowy XIX wieku, kiedy to został wyhodowany w szkockim mieście Aberdeen. Nazwa rasy w początkowym okresie istnienia brzmiała również „Aberdeen Terrier“. W 1879 r. psy te zostały po raz pierwszy pokazane na wystawie i szybko stały się popularne poza Szkocją. Szczególnie w latach 20. i 30. XX wieku czarny terier szkocki stał się modnym psem i kilkakrotnie trafiał do Białego Domu wraz z prezydentami USA: Rodzina Franklina D. Roosevelta mieszkała ze swoim ukochanym psem Falą, z kolei szkockie teriery Barney i Miss Beazley mieszkały tam jako „pierwsze psy” pod rządami prezydenta George’a W. Busha na początku XXI wieku.
Obecnie nie widać wprawdzie zbyt dużej liczby terierów szkockich na ulicach, jednak rasa jako taka nadal cieszy się małą, ale lojalną grupą fanów. Scotties są obecnie najbardziej rozpowszechnione w ich oficjalnym kraju pochodzenia, Wielkiej Brytanii, a także w USA.
Szkocki terier to dostojny i zrównoważony pies, który jest zawsze lojalny wobec bliskich. Obcych natomiast ceni mniej i trzyma się od nich na dystans – dotyczy to również psów, których nie zna, ale jest pod tym względem zwykle mniej drapieżny niż wielu jego kolegów terierów. Ten odważny czworonóg strzeże dzielnie swojego terytorium, ale nie ma skłonności do ujadania. Scottie niełatwo się denerwuje i należy raczej do spokojnych terierów. Jest jednak zawsze w ruchu i nie lubi być sam. To, co może pobudzić w nim dawnego łowcę, to potencjalna zdobycz: Należy pamiętać, że ten pies w głębi serca pozostaje myśliwym i dlatego nie można go wszędzie spuszczać ze smyczy.
Jak to często bywa w przypadku wychowywania psa – konsekwencja to klucz do sukcesu. Należy jednak pamiętać o następujących zasadach: Nawet najlepiej wychowany terier szkocki nie będzie psem uległym. Jeśli wystawi na próbę Twoją cierpliwość, nigdy na niego nie naciskaj, ostre słowa w jego przypadku nie są najlepszym rozwiązaniem. Zawsze motywuj czworonożnego przyjaciela i zawsze i to bez wyjątku pozostań wierny ustalonym przez Ciebie zasadom – w ten sposób terier szkocki może być z powodzeniem szkolony nawet przez początkujących, którzy chcą się uczyć życia z psem.
Szkolenie może zająć trochę więcej czasu ze względu na upór tej rasy i osobowość typową dla terierów. Zamiast działać przeciwko nim, ważne jest, aby pracować z tymi typowymi cechami. Pomocne jest uczęszczanie na zajęcia dla szczeniąt z psami tej rasy, a następnie do szkoły dla psów. Kontakt z innymi czworonogami oraz oczywiście wczesne oswajanie i socjalizacja już w domu hodowcy sprawią, że Twój pupil nie stanie się samotnikiem.
© ondrejprosicky / stock.adobe.com
W niektórych liniach hodowlanych teriera szkockiego częściej występuje osteopatia czaszkowo-żuchwowa (CMO), dziedziczna choroba kości czaszki. Ryzyko rzadko występującego „Scotty Cramp”, przypominającego napady zaburzenia koordynacji ruchowej, można znacznie zmniejszyć poprzez odpowiedzialną hodowlę.
Starsze scotties są bardziej podatne na rozwój raka pęcherza niż inne rasy. Samce mają zwykle powiększoną prostatę, chociaż skutki tego są często ledwo zauważalne. Niemniej, psy dotknięte tym problemem powinny być regularnie badane.
Należy również zauważyć, że wraz z wiekiem scotties mają tendencję do podwyższonych wartości parametrów wątrobowych, chociaż w wielu przypadkach nie występuje choroba tego narządu. W związku z tym, psy te mają całkiem normalną przewidywaną długość życia. Przyczyna nieprawidłowości w wartościach nie została jeszcze ustalona z całą pewnością, podejrzewa się zaburzenie enzymatyczne.
Ogólnie rzecz biorąc, terier szkocki jest wytrzymałą rasą, która może osiągnąć wiek 12 lat i więcej przy odpowiednej dawce ruchu i zdrowej diecie.
Kompaktowy terier szkocki ma tendencję do nadwagi, dlatego też należy zwrócić szczególną uwagę na zbilansowaną, pełnowartościową dietę, która dostarczy zwierzęciu wszystkiego, czego potrzebuje. Niezależnie od tego, czy podajesz psu karmę suchą czy karmę mokrą, wybieraj produkty z dużą ilością pełnowartościowego białka. Unikaj więc karm dla zwierząt zawierających tanie wypełniacze, takie jak zboża – co prawda na krótko zaspokajają głód czworonoga, ale często prowadzą do nietolerancji pokarmowych.
Po wprowadzeniu się do nowego domu, najlepiej przez kilka dni podawać terierowi szkockiemu dotychczasową karmę. Dopiero gdy czworonóg poczuje się u Ciebie w pełni jak u siebie, warto stopniowo zmienić karmę, przy czym należy postępować powoli i dzień po dniu dodawać coraz więcej nowej karmy do znanego już pokarmu.
Nie przesadzaj z przysmakami: Jeśli chcesz nagrodzić swojego podopiecznego smakołykami, odpowiednia będzie również sucha karma z codziennej racji żywnościowej. Przysmaki dentystyczne dla psów lub suche gryzaki, jak również porcja surowej wołowiny od czasu do czasu, są zdrowymi przysmakami dla Twojego towarzysza i wspomagają również pielęgnację zębów. Oczywiście Twój terier szkocki powinien mieć zawsze wystarczającą ilość wody do picia.
Podobnie jak w przypadku wielu innych ras psów, futro scottie zmieniło się na przestrzeni dziesięcioleci i potrzebuje więcej pielęgnacji niż w przypadku jego przodków myśliwych. Grubą sierść należy przycinać regularnie, tj. przynajmniej co trzy miesiące. W ten sposób luźne włosy są usuwane z sierści za pomocą trymera. Jest to szczególnie ważne, ponieważ scottie nie zmienia sierści dwa razy do roku – potrzebuje więc pomocy człowieka, aby pozbyć się starego włosa. Samo strzyżenie powinno być wykonane przynajmniej za pierwszym razem przez profesjonalistę – najlepiej psiego fryzjera, który wie, jak prawidłowo strzyc teriery szkockie. Po pewnych obserwacjach i wyczuciu pożądanego efektu, opiekunowie psów, którzy chcą się uczyć i mają cierpliwość oraz ambicję, mogą spróbować swoich sił w samodzielnym trymowaniu – w Internecie można znaleźć kilka pomocnych poradników.
Dodatkowo warto kilka razy w tygodniu szczotkować swojego pupila: Najpierw dokładnie wyszczotkuj całego psa, a następnie przeczesz sierść grzebieniem. W przeciwnym razie łatwo mogą tworzyć się kołtuny, szczególnie pod pachami i na tylnych łapach. Aby Twój czworonożny przyjaciel spokojnie znosił zabiegi pielęgnacyjne, najlepiej już od szczeniaka regularnie przyzwyczajać go do szczotkowania i czesania. Jeśli kąpiel okaże się konieczna, pamiętaj o użyciu specjalnego szamponu dla psów i zwłaszcza w chłodniejsze dni wypuszczaj psa na zewnątrz dopiero wtedy, gdy będzie całkowicie suchy.
Również zadbane zęby są istotne dla dobrego samopoczucia Twojego psa: Niektórzy opiekunowie przyzwyczajają swoje szczeniaki do codziennej pielęgnacji zębów specjalną szczoteczką dla psów, jak również pastą do zębów i w ten sposób skutecznie zapobiegają powstawaniu kamienia nazębnego.
Terier szkocki lubi długie spacery, ale nie wykazuje wyraźnych ambicji sportowych – jego krótkie nogi byłyby tu raczej przeszkodą. Uwielbia jednak spędzać czas na świeżym powietrzu i nie jest zdecydowanie typowym kanapowcem.
Uprawianie sportu jest możliwe, jeśli Twój scottie go polubi: Odpowiednio dobrane do wielkości psa agility lub jogging to dobre rozwiązania, aby utrzymać w formie tego psa rodzinnego, którego sierść skrywa wiele mięśni. Scotties również kochają zabawki i gry, zwłaszcza myśliwskie.
© Stephen / stock.adobe.com
Zanim Twój nowy towarzysz się do Ciebie wprowadzi, musisz przygotować dla niego akcesoria i pożywienie. Odpowiednie wyposażenie podstawowe obejmuje na przykład kilka łatwych do czyszczenia misek na jedzenie i wodę, a także przytulne miejsca do spania w postaci koców i legowisk. Twój czworonożny towarzysz będzie również potrzebował obroży lub szelek dostosowanych do jego aktualnego rozmiaru, smyczy do codziennych spacerów i ewentualnie linki do ćwiczeń. Odpowiednie zabezpieczenie jest ważne przy planowanych podróżach samochodem – czy to za pomocą transporterów, które dostępne są w wielu wariantach, pasów dla psa czy krat do bagażnika. Dobrym pomysłem mogą też być specjalne pokrowce ochronne do samochodu.
Twój terier szkocki będzie naturalnie potrzebował też kilku niezbędnych akcesoriów do pielęgnacji: Oprócz szczotki i grzebienia, przyda Ci się szampon dla psa oraz szczypce do kleszczy i nożyczki do pazurów. Istnieje wiele zabawek, których możesz użyć, aby uradować swojego małego scottie – i to nie tylko w młodym wieku!
Ciekawostka: Terier szkocki stał się jednym z symboli Szkocji, dlatego powstało tam wiele pięknych i zabawnych akcesoriów ku uciesze jego fanów – od biżuterii czy koszulek z charakterystyczną sylwetką psa po oryginalne szkockie ciasteczka maślane w kształcie scottie.
Ten pewny siebie pies pasuje do ludzi, którzy akceptują jego upór i poprowadzą go we właściwym kierunku. Dobrze czuje się na wsi i w mieście, sprawdzi się także jako pies do mieszkania. Rasa jest uważana za przyjazną dla początkujących, ale powinni oni być przygotowani na szukanie wskazówek dotyczących treningu terierów. Potrafi być niezwykle dobrym towarzyszem zarówno dla rodzin, jak i osób samotnych, młodych i starszych, choć często ma tendencję do skupiania się na jednym opiekunie.
Dla dzieci, które traktują go z szacunkiem i pozwalają mu się wycofać, terier szkocki jest oddanym towarzyszem zabaw. Warto jednak pamiętać, że ta rasa nie będzie odpowiednim wyborem, jeśli szukasz łagodnego i milusińskiego czworonoga z silną chęcią przypodobania się opiekunowi: Teriera powinny wybierać tylko osoby, które cenią go nie pomimo jego terierowego charakteru, ale właśnie za niego.
Wspólne życie z innymi zwierzętami domowymi, takimi jak koty czy świnki morskie, wymaga spokojnego i stopniowego zapoznawania. Najlepiej, jeśli scottie pozna przedstawicieli tych gatunków już jako szczeniak. A tak przy okazji: Jeśli wybierasz się w podróż, terier ten może być świetnym towarzyszem wielu wyjazdów i chętnie ruszy z Tobą na wakacje pełne wędrówek. Coraz więcej hoteli akceptuje dobrze ułożone psy.
Dla miłośnika teriera szkockiego marzącego o szczeniaku nie ma lepszego rozwiązania niż wybór renomowanego hodowcy. Tylko wtedy zyskasz pewność, że w przyszłości zamieszka z Tobą rasowy zwierzak. Przynależność do związku hodowlanego to podstawowy warunek odpowiedzialnej hodowli z pasją i rozsądkiem, ponieważ potrzeba do tego znacznie więcej niż dwóch przypadkowych scottie. Niezbędna jest przede wszystkim duża wiedza na temat zdrowia rasy, jej typu i charakteru, aby osiągnąć przemyślany cel hodowlany. Najwcześniej w wieku ośmiu tygodni szczeniak będzie gotowy do przeprowadzki do nowego domu. Zazwyczaj ma już wtedy paszport dla zwierzęcia, a wraz z nim także chip, jest kilkukrotnie odrobaczony i zaszczepiony. Koniecznie pamiętaj o terminach szczepień przypominających.
Osoby szukające starszego szkockiego teriera mogą przy odrobinie szczęścia znaleźć go w schronisku lub organizacji zajmującej się ochroną zwierząt, gdzie od czasu do czasu trafiają przedstawiciele tej rasy, które z różnych powodów straciły swój dom i szukają nowego opiekuna. W Internecie w wielu krajach działają organizacje specjalizujące się w adopcji scottie w potrzebie. Popularne wyszukiwarki internetowe pomogą szybko znaleźć takie miejsca.
Życzymy Ci wielu wspaniałych przygód razem z Twoim scottie!
Jeśli spodobał Ci się terier szkocki, być może zainteresują Cię również poniższe rasy:
Zespół redakcyjny zooplus tworzą eksperci i redaktorzy z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie hodowli zwierząt: Luisa ze swoim białym owczarkiem szwajcarskim Elyosem, Laura, Julio oraz Florian. Wraz z dużą siecią ekspertów ds. zwierząt pracują nad tym, aby Magazyn zooplus był zaufanym źródłem informacji dla wszystkich opiekunów i miłośników zwierząt. Celem zespołu jest dostarczanie ekscytującej wiedzy o zwierzętach oraz istotnych informacji na temat właściwej opieki nad nimi.
