Kot birmański

Birma

„Święty kot birmański” – nazwa tej rasy wprowadza wiele zamieszania. W języku angielskim rasa ta funkcjonuje również pod nazwą „burma” – przez co powstaje możliwość pomylenia ich z kotami burmskimi! Początki rasy kotów birmańskich sięgają lat 20. ubiegłego wieku i związane są z francuskim programem hodowlanym z tamtego czasu. W tym artykule chcemy przedstawić tę fascynującą rasę, będącą idealnym połączeniem kotów perskich i syjamskich.

Wygląd

Koty birmańskie zawdzięczają swój wygląd krzyżowaniu kotów syjamskich i perskich, rozpoczętego we Francji w latach 20. Nie dziwi zatem, że zarówno ich charakter, jak i wygląd zewnętrzny odróżnia je od innych kotów!

Ich półdługie futro jest w przeważającej części białe, ciemny kolor pojawia się jedynie na pyszczku, uszach, łapkach i ogonie. Takie oznaczenie określane jest jako „point”. Ze względu na uwarunkowania genetyczne „punktami” w barwie podstawowej mogą stać się tylko chłodne partie ciała. Pozostała część jest biała.

Ubarwienie birmana należy to najbardziej restrykcyjnych, ale nie jedynych, standardów rasy. W końcu nie każdy kot z białymi łapkami i półdługim futrem jest kotem birmańskim! Budowa zwierzęcia musi być dość smukła, jednak nadal umięśniona, a jej podstawę mają stanowić relatywnie krótkie, ale silne łapki. Ogon u kotów tej rasy jest bardzo bujny i puszysty. Posiadają one wyrazisty pyszczek z wydatnym podbródkiem. Szczególnie wyróżniają się ich szafirowo-błękitne, okrągłe oczy. Ich futro jest półdługie i jedwabiste w dotyku. W przeciwieństwie do persów mają one jednak niewiele podszerstka.

Ze względu na uwarunkowania genetyczne, jako „kolor punktowy” może pojawić się każda możliwa barwa. Do najczęstszych barw należą czerń i rudość oraz ich odcienie – niebieski i kremowy, a także czekoladowy i cynamonowy oraz ich odcienie – liliowy i płowy.

Podział ze względu na możliwe ubarwienie wygląda następująco:

Seal-point: Podstawowym kolorem obok białego jest czarny.

Blue-point: Głównym kolorem jest czarny, jednak „rozmyty” do odcienia niebieskiego.

Chocolate-point: W tym przypadku podstawową barwą jest brązowy w odcieniu czekolady.

Cinnamon-point: Podstawową barwą jest jasny odcień rudego.

Fawn-point: Odpowiada rozmytemu odcieniu rudego, określany jako płowy.

Lilac-point: Określany jest tak bardzo jasny odcień brązowego.

Red-point: Podstawowym kolorem jest rudy.

Creme-point: Określany jest tak rozmyty odcień czerwono-rudego. Koty o tym umaszczeniu posiadają także kremowe plamki.

Dodatkowo, na omówionych powyżej chłodnych punktach może pojawić się prążkowany wzór. Takie ubarwienie określane jest jako „tabby”. Przykładami są koty birmańskie seal-tortie-point, blue-tortie-point czy też chocolate-tortie-point. Co więcej, standardy rasy dopuszczają nawet rude plamki, opisując takie ubarwienie jako „tortie”. Istnieje nawet wariant lilac-tortie-tabby-point!

W międzyczasie zbadano przyczynę odbarwiania się sierści u kotów birmańskich: odpowiada za to mutacja, która prowadzi do osłabienia funkcji tyrozynazy, enzymu biorącego udział w procesie produkcji melaniny, powodując tym samym częściowy albinizm. Dla tej rasy charakterystyczne są także śnieżnobiałe łapki, tak zwane „ostrogi”. Zostało to genetycznie wyjaśnione w 2009 roku: za występowanie „skarpetek” i „ostróg” odpowiedzialna jest mutacja genu v-Kit Hardy-Zuckerman 4 feline sarcoma viral oncogene homolog (KIT).

zwirek Tigerino

Charakter

To, co znawcy i wielbiciele kotów prawdopodobnie przypuszczają już po samym wyglądzie tych niezwykłych zwierząt, potwierdza ich charakter. Te przyjacielskie koty, które są bardzo łagodne i przywiązane do swoich właścicieli, rozkoszują się czasem z nimi spędzanym. Bardzo lubią ludzi i są świetnym wyborem dla rodzin z dziećmi. Koty i dzieci tworzą razem świetny zespół – o ile jedna i druga strona zna zasady zabawy. Już od pierwszych dni kota w domu należy odpowiednio przygotować dziecko i nauczyć je, że zwierzę to nie przytulanka, ale żywa istota, które także potrzebuje przestrzeni. Birman będzie bardzo chętny do pieszczot, przytulania i zabaw z dzieckiem. Z odrobiną cierpliwości i odpowiednim wyczuciem zostaną oni najlepszymi przyjaciółmi!

Wielu właścicieli kotów birmańskich twierdzi, że koty te ufają także obcym ludziom, dają się podnosić i głaskać, a nawet wsiadają do obcych samochodów… Zadbajcie o oznaczenie pupila microchipem i rejestrację np. w Polskim Towarzystwie Rejestracji, tak by w każdej sytuacji było możliwe szybkie odnalezienie zguby! Weterynarz może szybko i bezboleśnie wstrzyknąć microchip w okolice karku kota. Zabieg ten nie stwarza żadnych zagrożeń dla zdrowia.

Towarzyskość kotów birmańskich objawia się zwłaszcza w stosunku do innych zwierząt i innych kotów w domu. Idealną sytuacją jest możliwość hodowania dwóch kotów, szczególnie jeśli przewiduje się, że zwierzę będzie musiało często zostawać samo w domu.

Jako szczególnie łagodne, mało aktywne fizycznie koty, birmany dobrze przystosowują się do życia w domu, o ile w mieszkaniu jest wystarczająco dużo „bodźców”. Drapaki, możliwe kryjówki i punkty obserwacyjne są dla nich bardzo ważne, tak samo jak duża ilość pieszczot i wspólnych zabaw z właścicielem.

Hodowla

Istnieje wiele legend o pochodzeniu kotów birmańskich. Jedno jest pewne: przodkami świętych kotów birmańskich są koty perskie i syjamskie. Jak doszło do tego sparowania, pozostaje sprawą niejasną.

Niektóre źródła mówią o przemysłowcu, który w 1919 roku przywiózł ze sobą z Dalekiego Wschodu parę kotów syjamskich. Kocur nie przetrwał podróży, dlatego też potomstwo kotki sparowano z kotami perskimi. Inna historia podaje, że przodkami kotów tej rasy były świątynne koty birmańskie z Birmy.

Uznanie rasy nastąpiło we Francji w 1925 roku, tam też pierwszy raz pokazano kota tej rasy na wystawie. Od 1964 roku uznana jest również przez organizację FIFe.

Druga wojna światowa zatrzymała rozwój hodowli. Po wojnie powrócono do niej już z konkretnym planem hodowlanym i w konsekwencji w 1955 roku odnotowano wzrost liczby kotów birmańskich. W Europie i w Stanach Zjednoczonych hodowano wówczas przede wszystkim klasycznie umaszczone osobniki seal-point oraz blue-point, w Anglii natomiast wprowadzono nowe warianty kolorystyczne, takie jak chocolate-point oraz lilac-point.

W późniejszych latach pojawiały się kolejne kombinacje kolorystyczne. Red-point czy jaśniejszy creme-point to dwa spośród naprawdę wielu przykładów. Występują także koty w umaszczeniach tabby oraz tortie, które objawiają się oczywiście, tak jak u wszystkich kotów tej rasy, w określonych partiach ciała.

Zdrowie i pielęgnacja

Koty birmańskie uchodzą za zdrowe i odporne. Ich półdługie futro ma niewielką ilość podszerstka, dlatego też nie kołtuni się tak bardzo – często wystarcza dokładnie przeczesanie 1-2 razy w tygodniu. Przyzwyczajajcie swojego pupila już od najmłodszych lat do szczotki i grzebienia. Niezwykle ułatwi to późniejszą pielęgnację!

Zdrowe żywienie jest najlepszą profilaktyką przeciwko chorobom i podstawą długiego życia w zdrowiu. Głównym składnikiem diety powinny być pełnowartościowe, mokre karmy z dużą zawartością mięsa i zwierzęcego białka. Badania naukowe potwierdziły, że koty preferują pokarm odpowiadający ich pierwotnemu pożywieniu - gryzoniom. Przeciętna ofiara kota składa się zazwyczaj z 50-60% białka, 20-30% tłuszczów i od 5% do 8% węglowodanów. Przepisy ustawowe nakazują zamieszczanie wykazu składników na etykietach opakowań i sortowanie ich według ich ilości w produkcie. Nie dziwi zatem, że mięso powinno znajdować się na pierwszym miejscu listy składników karmy.

Odpowiednio dobrana do potrzeb rasy dieta pomaga w utrzymaniu dobrej kondycji i zdrowia. Niestety nie jest jednak w stanie zapobiec chorobom dziedzicznym. Wielu hodowców i właścicieli kotów birmańskich zgłasza częste występowanie u nich zapaleń oczu, a także skłonność do zezowania. Częstym zagrożeniem dla tych kotów są również torbiele, pojawiające się przede wszystkim na jajnikach i jądrach, zdarzają się również w okolicach głowy.

Hipomielinizacja to o schorzenie często pojawiające się u kotów birmańskich. Można z nim walczyć niestety tylko poprzez eliminacje chorych osobników z hodowli. Uszkodzony gen zakłóca komunikację między komórkami, prowadząc do silnych drgawek oraz napadów skurczów. Objawy mogą pojawiać się już od 3. tygodnia życia. Kocięta dotknięte tym zaburzeniem poruszają się w nieskoordynowany i spastyczny sposób, pojawia się nietypowe, nasilające się z czasem drżenie (tzw. tremor). Często wraz z tymi objawami idą w parze utrata słuchu lub krótsza przewidywana długość życia. W szczególnych przypadkach powyższe objawy ustępują po upływie fazy wzrostu, dlatego też często nie traktuje się ich poważnie… a to naprawdę ogromny błąd! Hipomielinizacja jest chorobą dziedziczną i może być przekazywana kolejnym pokoleniom, nawet jeśli u danego osobnika nie występują już objawy.

karma dla kotow rasowych

Jak znaleźć odpowiedniego hodowcę

Występowanie chorób genetycznych przypomina, jak istotna jest selekcja hodowlana i przemyślane parowanie zwierząt. Hodowcy, którym dobro ich zwierząt leży na sercu, inwestują w dodatkowe testy genetyczne i nie wahają się wykluczyć chorych osobników z hodowli. Dla przyszłego właściciela oznacza to jedno – ufaj tylko profesjonalnym, zrzeszonym hodowcom, którzy są w stanie przedstawić pełną dokumentację medyczną zwierzęcia i wyniki ewentualnych testów genetycznych. Dla takich osób liczy się więcej, aniżeli wyłącznie powiększanie stanu hodowli i zyski, inwestują oni w wysokiej jakości karmy, niezbędne badania i dobre wychowanie swoich zwierząt. Dbają też o zachowanie długości okresu, w którym kocięta powinny pozostać razem z matką. Czas ten jest niezwykle istotny dla prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego kotka, gdyż uczy się wówczas wszystkiego, co ważne dla prowadzenia długiego i zrównoważonego życia. Dobry hodowca wie również, jak ważne jest zachowanie odpowiedniej przerwy pomiędzy rozrodami i dlatego też nie przekracza liczby jednego miotu na rok. Należy także zwrócić uwagę na przynależność hodowcy do fachowego związku. Daje to pewność, że musi on podporządkować się odpowiednim wymogom prawnym oraz przestrzegać praw ochrony zwierząt.

Niestety, cały proces hodowli kosztuje niemało, co odzwierciedla się w cenie rasowego kota… To nie rodowód, a doświadczenie i wiedza hodowcy mają największy wpływ na cenę, gdyż od nich zależy zdrowie, pielęgnacja i wychowanie zwierzęcia.

Nie daj się nabrać na ogłoszenia „koty birmańskie bez rodowodu, tanio sprzedam”. W większości przypadków wstawiają je osoby nastawione na zysk, a nie na dobro swoich zwierząt.

To zrozumiałe, że dla wielu cena od 1500 złotych w górę za jednego kota może być po prostu za wysoka. Alternatywę stanowią zawsze schroniska dla zwierząt, w których wiele kotów w każdym wieku i każdej rasy czeka na nowy dom. Może właśnie tam odnajdziesz wymarzonego pupila!

Najczęściej polecane

Maine Coon

Maine coon to jedna z najpopularniejszych ras na świecie. Przyczyniły się do tego ich nadzwyczajny charakter oraz wytrzymałość i zdrowie.

Kot brytyjski krótkowłosy

Przyjazna natura Brytyjczyka sprawia, że odnajdzie się on w niemal każdym domu, także z dziećmi i innymi zwierzętami. Poznaj rasę!

Ragdoll

Niezwykłe umaszczenie typu point i błyszczące niebieskie oczy… To cechy charakterystyczne uroczego Ragdolla. Dowiedz się o nim więcej!