Średniej wielkości samojed ze wspaniałą białą szatą i przyjaznym wyrazem pyszczka ludom Syberii służył jako pies myśliwski, zaprzęgowy i stróżujący oraz „ogrzewacz do łóżka” – bliskości ze swoim człowiekiem ten żywotny i przyjacielski pies potrzebuje do dzisiaj.
© Nikol / stock.adobe.com
Samojed to towarzyski, pogodny szpic o gęstej sierści.
Samojeda można rozpoznać od razu po jego charakterystycznym „uśmiechu”. Tworzą go skośnie osadzone oczy i lekko uniesione kąciki pyska.
Inną charakterystyczną cechą wyglądu tego psa zaprzęgowego jest jego bujne białe futerko. Na szyi i barkach tworzy kryzę (wyraźną zwłaszcza u samców), a na spodzie ud tak zwane portki.
Wysoko osadzony ogon, sięgający w pozycji spoczynkowej aż do stawu skokowego, noszony jednak zwykle na grzbiecie lub na bok, również jest bujnie owłosiony.
© kinomaster / stock.adobe.com
Sierść na głowie oraz zewnętrznej partii nóg jest krótka i gładka, odstająca za niewielkimi, trójkątnymi uszami. W porównaniu do innych psów zaprzęgowych, na przykład husky’ego, sierść samojeda jest wyraźnie dłuższa.
Długi, szorstki i gładki włos okrywowy oraz krótki, miękki podszerstek zapewniały rasie doskonałą ochronę w zimnym polarnym klimacie jej ojczyzny. Za sprawą swojej bujnej, gęstej „sierści” samojed najlepiej czuje się na świeżym powietrzu.
Mimo to rasa ta zaskakująco dobrze przystosowuje się do różnych warunków. Latem należy jednak zapewnić samojedowi zacienione miejsca, w których będzie mógł odpocząć od wysokich temperatur.
Samojedy pierwotnie miały, poza białym, umaszczenie brązowe lub czarne. Dzisiejszy standard rasy uwzględnia wyłącznie maść białą, ewentualnie kremową lub białą z biszkoptowymi znaczeniami.
Wysokość w kłębie wynosi u psów 57 cm, u suczek 53 cm – rasa zaliczana jest tym samym do ras średnich. W zależności od rozmiarów waga samojeda waha się między 20 a 30 kg.
Na pierwszy rzut oka samojeda można pomylić z białym dużym szpicem. Szpic jest jednak mniejszy i mniej masywny. Różnice dotyczą także ich pochodzenia i charakteru.
Dla koczowniczego ludu Samojedów te piękne psy w typie szpica były czymś znacznie więcej niż tylko psami pracującymi – stanowiły pełnoprawnych członków rodziny.
To wyjaśnia ich silne przywiązanie do ludzi, otwarte usposobienie i czuły charakter. Samojedy są również uznawane za bardzo inteligentne, łagodne i przyjazne czworonogi.
Samojed posiada również dumną i niezależną stronę charakteru. Pomimo silnego związku z ludzką rodziną te inteligentne zwierzaki czasami lubią chodzić swoimi ścieżkami. Przez to niektórzy mogą je uznawać za uparte i trudne do ułożenia.
Jednak z odrobiną wyczucia, konsekwencji i zmotywowanego pozytywnego podejścia z całą pewnością uda się sprawić, że samojed będzie gotowy okazywać właścicielowi pokorę i posłuszeństwo.
Nawet jego lekki instynkt łowiecki, który u samojeda – wbrew wymaganiom standardu rasy – od czasu do czasu daje o sobie znać na otwartej przestrzeni, można dobrze kontrolować dzięki odpowiedniemu wychowaniu.
Żywy temperament samojeda i jego wrodzona potrzeba ruchu i wykonywania zadań czynią z niego idealnego partnera dla wysportowanych opiekunów, którzy chcieliby zażywać ruchu ze swoim pupilem.
Za sprawą swojej wesołej i łagodnej natury jest także doskonałym kompanem do zabaw dla dzieci, które zresztą uwielbia. Strachliwość czy agresja przyjacielskiemu samojedowi są zupełnie obce, co czyni go doskonałym psem rodzinnym.
Roli jako pies stróżujący współczesny samojed nie spełniałby więc najlepiej – wprawdzie nowego przybysza również dziś zwykle wita głośnym szczekaniem, czyni to jednak merdając wesoło ogonem.
Samojed uwielbia towarzystwo ludzi i stale szuka bliskości swojej rodziny – trzymanie go w kojcu sprawiłoby, że jego wrażliwa natura zaczęłaby gasnąć.
Jako nordycki pies pracujący uwielbia przebywać na świeżym powietrzu – niezależnie od tego, czy pada deszcz, wieje silny wiatr czy sypie śnieg. Własny ogród, w którym oprócz długich wspólnych spacerów może od czasu do czasu się wyszaleć, będzie dużym atutem.
Samojed może być również trzymany w mieszkaniu. W takim przypadku opiekun musi jednak wykazać się dużym zaangażowaniem i odpornością na pogodę: Im mniejsze mieszkanie, tym dłuższe i bardziej intensywne powinny być wspólne spacery na łonie natury.
Tę syberyjską rasę z powodzeniem można szkolić w kierunku psa ratowniczego lub uprawiać z nią sporty dla psów, na przykład agility lub psie zaprzęgi.
Poza codziennym treningiem zaplanuj także wspólny relaks, gdyż towarzyski i przyjacielski samojed potrzebuje nie tylko dużej ilości ruchu, lecz także uwagi swojego opiekuna.
Spełniony fizycznie i umysłowo samojed będzie spokojnie i z przyjemnością zażywał odpoczynku ze swoim człowiekiem. Dla niedoświadczonych osób, do tego mało aktywnych fizycznie, samojed nie będzie więc najlepszym pupilem.
© Евгения Майорова
Prawidłowa pielęgnacja ma znaczący wpływ na futro samojeda. W przypadku psów tej rasy obowiązuje zasada: „Mniej znaczy lepiej” – szampony i mydła usuwają ze skóry psa niezbędny do zachowania jej w odpowiedniej kondycji tłuszcz, dlatego powinno się używać ich jedynie w przypadku silnego zabrudzenia sierści.
Z reguły wystarcza regularne szczotkowanie – raz do dwóch razy w tygodniu, gdyż sierść w dużej mierze czyści się samoczynnie. W okresie linienia nakład pracy związany z jej pielęgnacją zwiększa natężenie – wówczas szczotkować samojeda powinno się niemal codziennie.
W tym okresie samojed gubi sierść całymi kępami, które trzeba wyczesywać grzebieniem albo później odkurzać z dywanów i kanapy.
Oprócz pielęgnacji, kluczową rolę dla dobrego samopoczucia psa odgrywa zbilansowana dieta z odpowiednio dobraną karmą. Samojed powinien otrzymywać przede wszystkim dużo (świeżego) mięsa lub ryb, a także warzywa. Zboża nie należą do naturalnego jadłospisu mięsożercy i powinny być podawane jedynie w niewielkich ilościach.
Szczególnie przy zakupie gotowej karmy warto dokładnie sprawdzić jej skład. Wartościowych wskazówek i informacji na temat zapotrzebowania psa w konkretne składniki z całą pewnością udzielą Ci albo zaufany lekarz weterynarii, albo hodowca.
Rygorystyczne zasady dopuszczania rodziców do hodowli i szczegółowe kontrole zdrowotne wszystkich piesków w profesjonalnych hodowlach mają na celu sprawdzanie i zatrzymywanie typowych dla rasy schorzeń. Jednak samojedy wciąż narażone są niestety na następujące choroby dziedziczne:
Pierwotnie samojedy hodowane były przez koczowniczy lud Nieńców (Samojedów), stąd nazwa rasy. Od zawsze nomadzi cenili je sobie jako wszechstronne psy pracujące.
Pilnowały one stad reniferów, dzielnie broniąc ich przed wilkami i niedźwiedziami, pomagały w polowaniach i ciągnęły sanie. Nocą z kolei ogrzewały swoich ludzi za sprawą ciepłego futra.
W Europie o północnej rasie samojed usłyszano po raz pierwszy w 1889 roku, kiedy brytyjski zoolog Ernest Kilburn Scott po swoim trzymiesięcznym pobycie wśród ludu Samojedów przywiózł do Anglii pierwsze egzemplarze.
Poza tym o tych wytrzymałych psach zaprzęgowych bardzo przychylnie wypowiadał się również norweski badacz Fridtjof Nansen w swoich relacjach z, niestety nieudanej, wyprawy na biegun północny.
Potem wielu zarówno europejskich, jak i amerykańskich badaczy wybierało właśnie samojedy na towarzyszy ekspedycji na Arktykę oraz Antarktydę. W 1911 samojedy jako pierwsze zwierzęta użytkowe dotarły z podróżnikiem Roaldem Amundsenem na biegun południowy.
Pierwszy wzorzec rasy opracowano w 1909 roku w Anglii. Mniej więcej w tym samym czasie pierwsze osobniki dotarły do Ameryki. Oficjalnie jako samodzielną rasę uznano samojeda w 1913 roku. W latach 20. w Stanach Zjednoczonych założono wraz z „Samoyed Club of America“ pierwszy związek hodowlany.
Psy te zaczęto jednak intensywnie hodować i spopularyzowano je dopiero w latach powojennych, od lat 50. XX wieku. Dziś, oprócz hodowli w Stanach Zjednoczonych i Anglii, hodowcy działają także w Niemczech, Holandii, Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Irlandii, Włoszech, Hiszpanii, a nawet w Australii i Nowej Zelandii.
Nordyckie szpice hoduje się obecnie głównie jako psy domowe i rodzinne oraz psy wystawowe. Jako psy zaprzęgowe w wyścigach psich zaprzęgów są wykorzystywane raczej rzadko i ustąpiły miejsca szybszym oraz silniejszym husky i malamutom.
Jeśli interesujesz się zakupem samojeda jako psa rodzinnego, musisz zdawać sobie sprawę między innymi z tego, że rasa ta wciąż wykazuje dużą potrzebę ruchu i różnorodnych zajęć. Jako niegdysiejsze psy pracujące wymagają one częstych wybiegów na łonie natury i sensownych zadań, które angażowałyby je nie tylko fizycznie, ale również umysłowo.
Jeśli natomiast jesteś w stanie zapewnić swojemu podopiecznemu takie warunki utrzymania, możesz zacząć rozglądać się za hodowcą samojedów bądź odwiedzić lokalne schronisko dla zwierząt.
Profesjonalna hodowla to najlepsze miejsce, do którego możesz się udać, jeśli chcesz kupić samojeda. Ważne jest, aby wybrać odpowiedniego hodowcę.
Dzięki naszej liście pytań do hodowcy łatwo sprawdzisz, czy masz do czynienia z rzetelnym miłośnikiem psów.
Samojed najlepiej czuje się, gdy może być blisko rodziny, mieć dużo kontaktu z innymi psami i ludźmi oraz odpowiednią ilość zajęć. Szczęśliwy pies będzie każdego dnia obdarzał Cię swoim najpiękniejszym uśmiechem i wiernie towarzyszył Ci w codziennym życiu.
| Cechy charakterystyczne: | Samojed wywodzi się od psów rdzennych ludów Syberii. Jego przodkowie jako psy pracujące i zaprzęgowe pilnowali tam reniferów, odpędzali wilki i ciągnęli ładunki. Jego gęsta, dwuwarstwowa sierść chroni go przed arktycznymi temperaturami. |
| Charakter: | czuły, przywiązany do ludzi, towarzyski, żywiołowy |
| Wysokość w kłębie: | psy: 54–60 cm suczki: 50–56 cm |
| Waga: | psy: 20–30 kg suczki: 17–25 kg |
| Sierść: | gęsty, bujny, długi włos okrywowy z podszerstkiem, w kolorze białym, biszkoptowym lub kremowym |
| Pielęgnacja sierści: | średnio wymagająca, umiarkowane linienie, regularne szczotkowanie |
| Aktywność: | duża potrzeba ruchu, zajęcia np. agility lub psie zaprzęgi |
| Pies dla początkujących: | nie |
| Szczekanie: | intensywne |
| Długość życia: | ok. 12–13 lat |
| Typowe choroby: | zapalenie nerek, cukrzyca, postępujący zanik siatkówki (PRA) |
| Grupa FCI: | Grupa 5. Szpice i psy w typie pierwotym |
| Pochodzenie: | Rosja (Syberia) |
Zwierzęta towarzyszą jej odkąd pamięta – nie posiada prawie żadnego zdjęcia z dzieciństwa bez papużki falistej na głowie lub kota na kolanach. Od ponad dziesięciu lat pisze jako redaktorka na różne tematy, od ubezpieczeń zdrowotnych po posiadanie kota. Towarzyszy jej kotka Mimi, która jest najlepszym źródłem inspiracji dla wielu tekstów i zawsze wie, kiedy jest odpowiedni czas na przerwę w pisaniu.
