Niedoczynność tarczycy u kota (hipotyreoza) This article is verified by a vet

Artykuł napisany przez Franziska G., Weterynarz
Pobieranie krwi kotu z niedoczynnością tarczycy

Badanie krwi jest jedną z metod wykrywania niedoczynność tarczycy u kota.

Tarczyca jest bardzo ważnym gruczołem wydzielania wewnętrznego i ma duży wpływ na organizm kota. Ale co się dzieje, jeśli jej funkcja zostanie zaburzona i wytwarza ona zbyt małą ilość hormonów? W niniejszym artykule znajdziesz najważniejsze informacje dotyczące niedoczynność tarczycy u kota i możliwości jej leczenia.

Czy nieleczona niedoczynność tarczycy u kota jest niebezpieczna?

W przypadku niedoczynności tarczycy, gruczoł ten produkuje zbyt mało hormonów, które mają wpływ na różne mechanizmy zachodzące wewnątrz orgaznizmu, takie jak procesy metaboliczne czy czynność serca.

Ze względu na to, że hormony tarczycy są bardzo istotne dla ważnych funkcji w organizmie, nieleczona hipotyreoza może spowodować poważne szkody w organizmie zwierzęcia.

Jak działa tarczyca?

Tarczyca jest dużym gruczołem, wytwarzającym hormony tarczycy – trijodotyroninę (T3) i tyroksynę (T4) i uwalniającym je do krwiobiegu. Sama jest natomiast stymulowana przez hormony wysyłane przez mózg – wytwarzaną przez przysadkę mózgową tyreotropinę (TSH) oraz hormon uwalniający tyreotropinę – tyreoliberynę (TRH).

Czy koty często cierpią na niedoczynność tarczycy?

W porównaniu do psów koty rzadko zapadają na niedoczynność tarczycy. Wiele z nich rozwija natomiast wraz z wiekiem większe skłonności do nadczynności tarczycy (hipertyreozy).

Czy istnieją rasy kotów, które częściej zapadają na tę przypadłość?

Wrodzona postać hipotyreozy występuje częściej u kotów abisyńskich, choć również u nich nie jest powszechna. W przypadku tej rasy dziedziczona jest ona autosomalnie recesywnie. Mówiąc prościej, występuje jedynie wówczas, gdy oboje rodzice kocięcia są nosicielami wadliwego genu, odpowiedzialnego za rozwój schorzenia.

Objawy: Jak objawia się niedoczynność tarczycy u kota?

Objawy pojawiające się w przebiegu hipotyreozy u kotów zależą od powodujących ją przyczyn.

Wrodzona niedoczynność tarczycy

Jeśli niedoczynność tarczycy u kota jest uwarunkowana genetycznie, jej objawy pojawiają się wcześnie. U dotkniętych nią kociąt zauważymy, że:

  • Są mniejsze niż ich rodzeństwo.
  • Mają zaburzone proporcje (szeroka głowa, krótkie nogi i szyja).
  • Wydają się mniej żywotne.
  • Włos okrywowy jest skąpy, dlatego przeważa u nich podszerstek.

Jatrogenna niedoczynność tarczycy

W tym przypadku zaburzenia czynności tarczycy wykrywane są dopiero podczas badania krwi. Poziom T4 (tyroksyny) w surowicy jest obniżony, podczas gdy poziom TSH mieści się w zakresie referencyjnym lub jest podwyższony.

Samoistna niedoczynność tarczycy

Ta postać niedoczynności objawia się apatycznością zwierząt i przerzedzeniem sierści. Funkcje skóry są zaburzone, co objawia się łojotokiem – niezakaźnym stanem zapalnym skóry. Ponadto koty tracą apetyt.

Kiedy konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii?

Jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany w zachowaniu czy wyglądzie swojego podopiecznego nie zwlekaj z wizytą u lekarza weterynarii, aby móc w porę rozpocząć leczenie.

Diagnoza: Jak wykrywa się niedoczynność tarczycy u kota?

Jeśli istnieje podejrzenie, że kot cierpi na niedoczynność tarczycy, lekarz weterynarii może je potwierdzić za pomocą różnych metod diagnostycznych. Jednak uzyskanie jednoznacznego wyniku wskazującego na obecność tego schorzenia może nieco potrwać – pojawiające się w trakcie diagnostyki wątpliwości mogą bowiem skomplikować cały proces.

Badanie krwi

Ponieważ w przypadku hipotyreozy we krwi znajduje się za mało hormonów tarczycy, w badaniu należy spodziewać się niższych ich stężeń:

Postać TSH T3 Wolny T3 T4 Wolny T4
Pierwotna podwyższony obniżony obniżony obniżony obniżony
Wtórna obniżony obniżony obniżony obniżony obniżony

Wskazówka: „Wolne” hormony tarczycy to ich wolne części, niezwiązane z białkami osocza.

Trudności związane z diagnostyką na podstawie badań krwi

Istnieją pewne czynniki utrudniające zdiagnozowanie niedoczynności tarczycy u kota:

  • Ponieważ obniżony poziom hormonu T4 może występować również w przypadku innych chorób, takich jak ESS (Euthyroid Sick Syndrome), czyli zespół niskiej fT3 i fT4, niższa wartość tego hormonu nie jest jednoznaczna z hipotyreozą. Podczas oznaczania wolnego T4 (fT4), u kotów z zespółem zaburzeń pozatarczycowych przebiegających z eutyreozą mogą występować fałszywie wysokie lub niskie poziomy fT4.
  • Do oznaczania wartości hormonu TSH lekarze weterynarii z reguły korzystają z badania przeznaczonego dla psów. Na rynku nie jest bowiem jeszcze dostępne badanie dla kotów (stan na 03/23).

Badania obrazowe

Wrodzone uszkodzenia tarczycy można wykryć za pomocą badań obrazowych, takich jak RTG czy scyntygrafia.

  • W badaniu rentgenowskim lekarz weterynarii zauważy opóźniony wzrost kości długich i trzonów kręgów. Przyjrzy się także nasadom (końcom) kości długich – we wrodzonej postaci choroby, są one zazwyczaj zniekształcone.
  • Badanie scyntygraficzne tarczycy jest dość skomplikowane i nie zawsze dostępne. Polega ono na podaniu kotu radiofarmaceutyku (substancji znakowanej radioaktywnie), który gromadzi się w tarczycy. Następnie kamera gamma rejestruje promieniowanie emitowane przez radionuklidy, a specjalny program komputerowy łączy obrazy, tak aby lekarz weterynarii mógł dokładnie przyjrzeć się gruczołowi i wykryć ewentualne nieprawidłowości.

Leczenie: Czy niedoczynność tarczycy u kota można wyleczyć?

Jeśli organizm kota nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów tarczycy, należy dostarczyć je zwierzęciu w postaci leków. Zalecaną dawką jest od dziesięciu do 20 mikrogramów T4 na kilogram masy ciała dziennie.

Jak szybko działają leki stosowane w niedoczynności tarczycy?

Pierwsze efekty podawania kotu leków na tarczycę można zaobserwować już po kilku tygodniach. Aby jednak zyskać pewność, że poziom hormonów ustabilizował się, należy sprawdzać ich wartości co około cztery do sześciu tygodni po podaniu kotu pierwszej dawki leku.

Jeśli poziom T4 nadal utrzymuje się poza zakresem referencyjnym, konieczne będzie stopniowe dostosowywanie dawki leku.

Przyczyny: Co może powodować niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność tarczycy u kota może mieć różne przyczyny, dlatego lekarze weterynarii dzielą ją na:

  • postać pierwotną, której przyczyna leży w samej tarczycy, oraz
  • postać wtórną, w przypadku której na funkcje tarczycy wpływają czynniki zewnętrzne.

Przyczyny jatrogenne

Jatrogenia oznacza ogół działań podejmowanych przez lekarza. Jatrogenna postać choroby jest najczęstszą wśród kotów i może powstać w wyniku leczenia nadczynności tarczycy:

  • podawania lekarstw,
  • usunięcia tarczycy (tyreoidektomii) lub
  • terapii radiojodem.

Przyczyny wrodzone

Wrodzona postać choroby związana jest z wadami wrodzonymi, które upośledzają produkcję hormonów w tarczycy.

  • W przypadku zaburzeń syntezy hormonów tarczycy (dyshormonogenezy) kluczowy enzym produkujący hormony działa jedynie w ograniczonym zakresie. Organizm magazynuje wówczas zbyt mało jodu w tyreoglobulinie – białku wytwarzanym w tarczycy i odgrywającym ważną rolę w produkcji hormonów tarczycy.
  • Zaburzenia rozwojowe tarczycy obejmują niewykształcenie się gruczołu tarczycy lub jego nieprawidłową budowę.

Przyczyny samoistne

Samoistna niedoczynność tarczycy może wystąpić w wyniku zapalenia tarczycy, ale w przypadku kotów pojawia się bardzo rzadko.

Kot z niedoczynnością tarczycy otrzymujący lek © Валерий Цымбалюк / stock.adobe.com
Koty z niedoborami hormonów tarczycy muszą otrzymywać je w postaci tabletek.

Rokowania: Jakie są szanse powodzenia leczenia?

Powodzenie leczenia niedoczynności tarczycy u kota zależy od przyczyny leżącej u jej podstawy. Podczas gdy rokowania w przypadku wczesnego wdrożenia leczenia wtórnej, nabytej postaci choroby są z reguły dobre, w przypadku postaci wrodzonej rokowania są ostrożne.

Środki ostrożności: Czy niedoczynności tarczycy u kota można zapobiec?

Ze względu na wieloaspektowy rozwój niedoczynności tarczycy, zapobiegnięcie jej jest niemal niemożliwe. Na szczęście większość mruczków nie przejawia predyspozycji do jej wystąpienia.

Niemniej, warto zapewnić kotu odpowiednie warunki utrzymania, właściwą dietę oraz regularnie przeprowadzać badania kontrolne, aby ewentualne dolegliwości móc wykryć na wczesnym etapie ich rozwoju i skutecznie je leczyć.


Franziska G., Weterynarz
Profilbild von Tierärztin Franziska Gütgeman mit Hund

Wszechstronne wykształcenie weterynaryjne uzyskała na Uniwersytecie Justusa Liebiga w Gießen (Justus-Liebig-Universität Gießen). Zdobyła tam doświadczenie w różnych dziedzinach, takich jak medycyna małych, dużych i egzotycznych zwierząt, a także farmakologia, patologia i higiena żywności. Obecnie udziela się jako autorka, pracuje także nad własną rozprawą naukową. Jej celem jest polepszenie ochrony zwierząt przed chorobami wywoływanymi przez patogeny bakteryjne. Oprócz naukowej wiedzy weterynaryjnej, jako szczęśliwa opiekunka psa, dzieli się także własnymi doświadczeniami. Dzięki temu potrafi jeszcze lepiej zrozumieć i wyjaśnić obawy i problemy, jak również powtarzające się pytania opiekunów dotyczące zachowania i zdrowia ich zwierząt domowych.


Najczęściej polecane
6 min

Dlaczego koty mruczą i jak to robią?

Czy istnieje piękniejszy odgłos niż mruczenie kota? Dla jego oddanego opiekuna zapewne nie. Koty mruczą, kiedy czują się dobrze – i to uczucie przenoszą również na swojego człowieka. Jednak koty mruczą także z innych powodów, na przykład, kiedy coś je boli lub odczuwają stres. Dlaczego koty mruczą i w jaki sposób produkują ten ciągły, motoryczny dźwięk?