Rozkoszne zwierzątko z igłami? Choć jeże należą raczej do egzotycznych zwierząt domowych, cieszą się coraz większą popularnością. Filmy z uroczymi jeżykami, które krążą w mediach społecznościowych, przyczyniają się między innymi do tego, że te małe owadożerne zwierzątka są coraz częściej spotykane w europejskich gospodarstwach domowych. Jednak trzymanie jeża w domu wymaga dużego nakładu pracy i wiedzy.
© muro / stock.adobe.com
Jeże afrykańskie białobrzuche to aktywne zwierzęta i potrzebują codziennego swobodnego ruchu.
Jeże białobrzuche mają kolce rozmieszczone na całym grzbiecie, mierzące od 15 do 20 mm i występujące w różnych kolorach. Brzuszek tych małych owadożerców z kolei jest puszysty i biały, jak sama nazwa wskazuje.
Ich uszy są okrągłe i małe, podobnie jak łapki. W przeciwieństwie do innych gatunków jeży, jeż białobrzuchy ma na tylnych łapach tylko cztery palce zamiast pięciu. Dorasta do 14–21 cm i waży od 300 do 500 g.
© LeeSensei / stock.adobe.com
Jeże są pod ochroną i dlatego nie mogą być trzymane jako zwierzęta domowe. Jednak jeż afrykański białobrzuchy („Atelerix Albiventris”) nie podlega temu zakazowi. Ten gatunek jeża został po raz pierwszy sprowadzony do USA w latach 90-tych, ale kilka lat później jego import został zakazany i hodowla przybrała charakter lokalny.
Dziś afrykańskie jeże białobrzuchowe można spotkać także w europejskich domach. Co prawda nie jest to zabronione, jednak zapewnienie tym zwierzętom warunków odpowiednich dla gatunku wymaga dużego nakładu pracy i wiedzy. Dlatego obrońcy zwierząt, kierując się troską o ich dobro, odradzają trzymanie ich jako zwierząt domowych.
Naturalnym środowiskiem jeża białobrzuchego są sawanny i suche łąki Afryki Środkowej. Jeże afrykańskie białobrzuche są aktywne po zmierzchu i nocą, natomiast w ciągu dnia się chowają. O zmierzchu wyruszają na poszukiwanie pożywienia.
W przeciwieństwie do jeża europejskiego, jeż białobrzuchy nie hibernuje. Jednak może się zdarzyć, że latem pozwoli sobie na trochę przerwy i jest mniej aktywny niż zwykle. Jednak ta faza spoczynku rzadko występuje u zwierząt w niewoli.
Opiekunowie jeży opisują swoje zwierzęta jako bardzo przyjazne i ufne, które można oswoić przez dotyk. W razie niebezpieczeństwa jeże zwijają się w kłębek i używają swojej kolczastej sierści jako tarczy ochronnej, aby odstraszyć wrogów.
Hodowla jeży afrykańskich białobrzuchych wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Dlatego musimy się wcześniej zastanowić, czy oprócz wiedzy na temat potrzeb gatunku, mamy wystarczająco dużo czasu, pieniędzy i przestrzeni, aby móc zaoferować tym kolczastym zwierzakom odpowiednie warunki życia.
Terrarium dla jeża powinno mieć wymiary co najmniej 150 x 60 x 60 cm i kilka poziomów z dostosowanymi do ich potrzeb schodkami do przemieszczania się między innymi – jeże są bardzo aktywnymi stworzeniami, ale wspinaczka nie jest ich mocną stroną. Dlatego schodki nie powinny być ani za strome, ani za płaskie.
Klatki z siatką drucianą lub kratą nie są dla nich właściwym rozwiązaniem, ponieważ ryzyko obrażeń jest zbyt duże, a zwierzęta nie są chronione przed przeciągami.
Wybierając terrarium, zwróćmy uwagę na to, aby nie było ono wykonane w całości ze szkła, ponieważ jeże lubią się wycofywać w ciągu dnia w ustronne miejsce i nie chcą być obserwowane ze wszystkich stron. Terrarium powinno mieć również szczeliny wentylacyjne, aby zapewnić dopływ tlenu.
Dla jeża nadaje się ściółka dla małych zwierząt lub drobny piasek. Przy wyborze należy wziąć pod uwagę wielkość ziaren piasku tak, aby jeże nie zraniły się o ziarenka podczas biegania. Ściółkę należy oczywiście regularnie wymieniać. W terrarium jeża nie powinno się znaleźć siano, ponieważ może owinąć się wokół jego małych nóżek i spowodować poważne obrażenia.
W terrarium nie może zabraknąć kryjówek, gdyż jeże białobrzuche to zwierzęta nocne, które szukają schronienia w ciągu dnia. Do tego celu można wykorzystać np. domki dla gryzoni i tunele. Pamiętajmy, że na jednego jeża musi przypadać jeden domek. Oczywiście w terrarium jeża powinny znajdować się miski na jedzenie i picie.
Jeże afrykańskie białobrzuche „kąpią się” w piasku, aby się oczyścić. Aby im to umożliwić, można napełnić wannę lub wanienkę piaskiem dla szynszyli. W terrarium powinien się znaleźć również kącik toaletowy. W tym celu można użyć toalety dla małych zwierząt ze żwirkiem dla kota. Pamiętajmy o codziennym sprzątaniu „toalety” i „łazienki”!
Wskazówka: Jeże białobrzuche są bardzo ciekawskimi zwierzętami i uwielbiają różnorodność. Dlatego warto od czasu do czasu wymieniać przedmioty, takie jak rurki, drewno czy kamienie i umieszczać je w nowych miejscach. Każdego dnia usuwajmy także z terrarium resztki jedzenia oraz odchody.
Ponieważ jeż afrykański białobrzuchy ma szczególne wymagania dotyczące temperatury i warunków oświetleniowych, a flora i fauna w jego naturalnym środowisku różnią się od tych panujących w Europie Środkowej, trzymanie go na zewnątrz nie wchodzi w grę.
Jeżom białobrzuchym należy umożliwić codzienne swobodne bieganie, ponieważ są to bardzo aktywne zwierzęta, które lubią się przemieszczać. W tym celu możemy przygotować specjalny wybieg albo pozwolić jeżowi swobodnie poruszać się poza klatką.
Jeśli chcemy zwierzakom pozwolić na swobodne poruszanie się w pomieszczeniach, musimy upewnić się, że w ich zasięgu nie ma żadnych niebezpiecznych przedmiotów lub trujących roślin, takich jak aloes, bluszcz i cyklamen.
Jeże afrykańskie białobrzuche są owadożerne. W swoim naturalnym środowisku żywią się robakami, ślimakami, larwami, ptasimi jajami a czasem owocami. Podstawowym pożywieniem jeży białobrzuchych w niewoli również powinny być owady.
Dowiedz się więcej o żywieniu jeża afrykańskiego z lektury naszego artykułu.
Jeśli zapewnimy jeżowi życie zgodne z jego potrzebami i zadbamy o jego zdrowie, może żyć około pięciu do ośmiu lat.
W pierwszych miesiącach życia u jeża białobrzuchego dochodzi do wymiany kolców (tzw. quilling). Proces ten może występować również u dorosłych zwierząt, choć w mniejszym stopniu. Nie jest to zatem powód do paniki.
Niemniej, sprawdźmy kolce, aby ocenić, czy nie dochodzi do ich patologicznego wypadania. Chore kolce zwykle wyglądają na połamane. Warto wówczas skonsultować się z doświadczonym lekarzem weterynarii, aby wykluczyć ewentualne choroby.
Utrzymanie jeży białobrzuchych wymaga wiele wysiłku. Zanim zdecydujemy się na ich hodowlę, musimy zagłębić się w temat i zapoznać się ze związanym z nią ryzykiem. Musimy również zdawać sobie sprawę z tego, że jest dość kosztowna.
Ponadto nie zawsze udaje się znaleźć nabywców na młode zwierzęta. Należy więc mieć na uwadze, że trzeba będzie zaopiekować się kilkoma jeżami, jeśli nie znajdzie się kupiec.
Okres ciąży u jeży białobrzuchych wynosi od 30 do 40 dni. Zwykle rodzi się od dwóch do czterech młodych, które zaraz po urodzeniu są ślepe i nagie. Maluchy stają się samodzielne po 40 dniach.
Do hodowli potrzebnych jest kilka terrariów, po jednym dla matki, ojca i młodych zwierząt. Warto wspomnieć, że często miot jest odrzucany lub zjadany zaraz po urodzeniu.
Ceny afrykańskiego jeża białobrzuchego wahają się zwykle od 400 do 800 złotych.
Więcej informacji możemy zasięgnąć na odpowiedniej stronie hodowcy. Umówmy się na wizytę, aby obejrzeć jeże i sprawdzić, czy jest godny zaufania. Zapoznajmy się ponadto z warunkami utrzymania i zagadnieniami związanymi ze zdrowiem zwierząt.
Zdarza się, że jeże białobrzuche są oddawane do schroniska, ponieważ ich opiekunowie czują się przytłoczeni ich utrzymaniem. Bywają również sprzedawane przez osoby prywatne. Sklepy internetowe oferujące jeże białobrzuche nie są godnym polecenia rozwiązaniem. Transport jest niezwykle stresujący dla zwierząt, a ponadto nie mamy w takim przypadku żadnych informacji na temat warunków ich wcześniejszego przetrzymywania.
| Nazwa: | Jeż afrykański białobrzuchy (Atelerix Albiventris) |
| Waga: | 300–500 g |
| Długość życia: | 5–8 lat |
| Rytm dobowy: | aktywny nocą |
| Pokarm: | owady, mączniki, dżdżownice, karma dla kotów z min. 60% mięsa |
| Pochodzenie: | afrykańskie sawanny (m.in. w Senegalu, Sudanie Południowym, Kenii, Tanzanii, Ugandzie, Malawi) |
| Warunki utrzymania: | terrarium o min. wym. 150 x 60 x 60 cm, codzienny swobodny ruch |
| Poziom trudności: | wymagający |
Zwierzęta towarzyszą jej odkąd pamięta – nie posiada prawie żadnego zdjęcia z dzieciństwa bez papużki falistej na głowie lub kota na kolanach. Od ponad dziesięciu lat pisze jako redaktorka na różne tematy, od ubezpieczeń zdrowotnych po posiadanie kota. Towarzyszy jej kotka Mimi, która jest najlepszym źródłem inspiracji dla wielu tekstów i zawsze wie, kiedy jest odpowiedni czas na przerwę w pisaniu.
