Hodowla złotych rybek uchodzi za nieskomplikowaną i niezbyt wymagającą, jednak myśląc o złotej rybce wyobrażamy sobie najczęściej szklaną wazę w kształcie kuli z ilustracji książek dla dzieci. Takie mieszkanie w żadnym wypadku nie jest odpowiednie dla tego małego, atrakcyjnego zwierzątka. Co zwłaszcza należy uwzględnić w hodowli złotych rybek i jakiej pielęgnacji wymagają te czarujące zwierzęta – wszystkiego, co ważne, dowiesz się z tego artykułu.
© Mirek Kijewski / stock.adobe.com
Złote rybki należą do rodziny karpiowatych i od bardzo dawna hodowane są jako ryby ozdobne. Wskutek stuleci kontynuowania różnych hodowli wykształciły się przeróżne odmiany złotej rybki, wobec czego nazwa gatunku może dzisiaj wprowadzić w błąd. Istnieje bowiem nie tylko żółto-złota odmiana, ale całe mnóstwo najróżniejszych barwnych wariantów. Złote rybki różnią się między sobą także kształtami płetw i ogonów. Więcej o tym w kolejnym akapicie.
© dionoanomalia / stock.adobe.com
Wszystkie znane złote rybki pochodzą od jednego gatunku. Ponieważ od zawsze uchodziły one za solidne i łatwe w utrzymaniu, bardzo wcześnie hodowcy zdecydowali się na zaklimatyzowanie tych uroczych zwierząt w swoich ogrodowych stawach. Już przed ponad tysiącem lat złote rybki były hodowane w Chinach, zaliczają się do najstarszych rybich gatunków – konkretnie są drugie, zaraz po karpiu koi.
Nie dziwi więc, że dziś istnieje aż tak duża liczba linii hodowlanych i odmian tego gatunku. W samych Chinach znanych jest więcej niż 350 odmian. W Chinach oraz Japonii rozpoczęła się hodowla odmiany welonowej, która w tamtejszej kulturze była uznawana za symbol szczęścia i dobrobytu. Odmiany mogą różnić się kształtem płetw oraz ciała, a także ubarwieniem i wzorami.
Niektóre linie hodowlane zostały zabronione ze względu na dobro zwierząt. Wprowadzane w kształcie szkieletu oraz w okolicach głowy drastyczne zmiany czy usuwanie wybranych płetw uznano za znęcanie się nad zwierzętami. Przed zakupem koniecznie dowiedz się wszystkiego o danej linii i kup wyłącznie dopuszczaną odmianę!
Złote rybki to ryby słodkowodne, które początkowo napotkać można było wyłącznie w obszarze Azji Wschodniej. Jak już wspomnieliśmy, już przed ponad tysiącem lat hodowane były jako zwierzęta domowe, które służyły celom dekoracyjnym. Jednak dokładne ustalenie ich pochodzenia nie jest takie zupełnie proste.
Początkowo za bezpośredniego przodka złotej rybki uchodził karaś pospolity, jednak przypuszczenie to zostało obalone przez komparatystyczną analizę morfometryczną. To, czy złota rybka pochodzi od karasia srebrzystego, muszą jeszcze potwierdzić badania materiału genetycznego. Ponieważ naukowa identyfikacja gatunków zwierząt domowych i ich nazewnictwo nie jest zjawiskiem rozpowszechnionym i obligatoryjnym, nadana gatunkowi nazwa Carassius auratus nie jest do końca prawidłowa. Naukowo poprawne byłoby określenie Carassius gibelio forma auratus (Bloch, 1782). W sprzedaży posługuje się głównie nazwą skróconą.
By rozpocząć hodowlę złotej rybki należy się przede wszystkim zaopatrzyć w odpowiednio duże akwarium. Trzymanie jej w malutkim okrągłym pojemniku, jak czyniono to przez wiele stuleci, w żadnym wypadku nie jest odpowiednie i z reguły kończy się dla rybki przedwczesną śmiercią. Złote rybki potrzebują dużo ruchu, poza tym zarówno jakość wody, jak i ilość tlenu w takim małym pojemniku pozostawia wiele do życzenia.
W zależności od odmiany złote rybki osiągają do 35 lub 40 cm długości. Spośród nich wiele odmian, hodowanych z myślą o życiu w akwariach, mierzy 20–25 cm. Oznacza to, że właściciel złotej rybki musi zaopatrzyć się w odpowiedniej wielkości akwarium. Wymiary akwarium zależą od wielkości dorosłych złotych rybek. Minimalny zbiornik dla mniejszych złotych rybek powinno mieć 100 centymetrów długości i pojemność 200 litrów. Na każdą złotą rybkę należy przewidzieć 50 litrów wody. Pamiętajmy, że są to wymiary minimalne – te ruchliwe ryby ucieszą się z jeszcze większej przestrzeni.
Niektóre rodzaje osiągają takie rozmiary, że nadają się wyłącznie do hodowania w stawach. By mogły w nim przezimować, staw musi mierzyć minimalnie 1,5 m głębokości. Przy płytszych stawach hodowla w zimie musi zostać przeniesiona do akwariów zimnowodnych, co nie jest rzeczą trudną. Dowiedz się koniecznie, jakie potrzeby mają konkretne odmiany.
Generalnie złote rybki nie stawiają wysokich wymagań swoim właścicielom. Wody nie trzeba podgrzewać – wystarczy, że pod wpływem temperatury powietrza w pomieszczeniu samoistnie ogrzeje się do 12–23 °C.
Filtr natomiast jest bardzo istotny, by utrzymać wysoką jakość wody. Powinien być dopasowany do wielkości akwarium i posiadać trzy funkcje: mechaniczną, chemiczną i biologiczną. Ta pierwsza służy do tego, by usuwać większe zanieczyszczenia czy resztki pokarmu; chemiczna usuwa natomiast zapachy i zabarwienia oraz pozostałe substancje organiczne. Funkcja biologiczna służy oddzielaniu amoniaku i ekskrementów za pomocą bakterii.
Rośliny w akwarium nie są konieczne w przypadku złotej rybki, zwłaszcza dlatego, że najczęściej zostają przez nią zjedzone. Akwarium z tą rybą można udekorować sztuczną roślinnością oraz kawałkami drewna. Ważne, by zwrócić uwagę, żeby elementy dekoracji nie posiadały ostrych krawędzi, przez które ryba mogłaby się skaleczyć. Najlepiej ograniczyć dekoracje, żeby złota rybka miała jak najwięcej przestrzeni do pływania. Rośliny zaleca się umieszczać w kątach akwarium. Na dnie można opcjonalnie umieścić żwirek. Przy dekorowaniu akwarium oraz sadzeniu roślin należy podjąć odpowiednie środki służące dezynfekcji.
Regularnie sprawdzaj jakość wody, gdyż wysoki poziom chloru, amoniaku lub azotanów może zaszkodzić zwierzętom, a w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do ich śmierci. W tym celu test kropelkowy sprawdzi się lepiej niż test paskowy, który często jest trudny do jednoznacznego zinterpretowania.
Prawidłowe żywienie jest niezmiernie ważne dla zdrowia każdego organizmu. Złote rybki wymagają w tej kwestii ścisłego nadzoru, gdyż nie odczuwają sytości. Dlatego też bardzo istotne jest, by podawać im zawsze odpowiednie ilości pokarmu. Podstawowa zasada brzmi: Podawaj zawsze tyle pokarmu, ile ryba jest w stanie zjeść w ciągu minuty. Zbyt duże ilości niskowartościowego pokarmu mogą doprowadzić do nadwagi lub poważnego uszkodzenia wątroby. Zamiast podawać rybom jedną dużą porcję pokarmu, zdecydowanie lepiej jest podzielić ją na kilka mniejszych porcji.
Jak wszystkie zwierzęta, złote rybki cenią sobie różnorodność, jednak jeszcze ważniejsza od różnorodności jest jakość podawanego jedzenia. Dostępny w sprzedaży pokarm dla rybek w postaci płatków lub granulek można sporadycznie podawać z żywym pokarmem, np. mrożonymi larwami komarów. Złote rybki chętnie jedzą także liście sałaty czy kapusty pekińskiej. Źródłem pokarmu może być dla nich również roślinność akwariowa. Przy jej wyborze, zwróć uwagę, by nie były to same smaczne kąski, takie jak np. moczarka. Wówczas cała roślinność w akwarium zostałaby szybko zjedzona. Trwalsze rośliny, takie jak np. nurzaniec śrubowy, które nie cieszą się wśród ryb szczególnym zainteresowaniem jako pokarm, doskonale posłużą natomiast jako ozdoba akwarium.
Unoszące się na wodzie pożywienie powinno zostać wcześniej przez kilka sekund namoczone, by szybciej tonęło, dzięki temu ryby przy karmieniu nie nałykają się powietrza. To samo tyczy się pokarmu liofilizowanego – należy go najpierw rozmiękczyć w niewielkiej ilości wody z akwarium, by nie napęczniało już w żołądkach ryb i nie utrudniło im przez to poruszania się.
© Satit _Srihin / stock.adobe.com
Przy optymalnej pielęgnacji i warunkach życia ryby akwariowe mogą osiągnąć wiek nawet ponad 20 lat i tym samym być długoletnimi towarzyszami domowników. Ważnym wymogiem, by było to możliwe, są odpowiednio dobrane akwaria oraz regularna pielęgnacja.
System odpornościowy złotych rybek uchodzi za bardzo wydajny. Jednak w niekorzystnych warunkach także i one mogą podupaść na zdrowiu. Wówczas w połowie przypadków pomoc tym rybom w powrocie do zdrowia jest niestety niemożliwa. Zapobieganie poprzez poprawne hodowanie jest więc głównym wymogiem, by mogły żyć w zdrowiu przez lata.
Te środki zapobiegawcze są tym ważniejsze dla właścicieli ryb, że prawie nie istnieją lekarze weterynarii, którzy zajmują się chorobami ryb akwariowych. Ponadto jedynie nieliczne spośród tych chorób da się zwalczyć farmakologicznie. Zanim jednak zastosuje się jakiekolwiek leki, powinna zostać postawiona dokładna diagnoza, by przypadkowo jeszcze bardziej nie obciążyć zdrowia zwierząt. W przypadku zachorowania ryby warto skonsultować się nie tyle z weterynarzem, do którego zabierasz swojego psa, ale ze specjalistą w zakresie leczenia ryb akwariowych.
Złota rybka i wszystkie jej odmiany należą do najczęściej kupowanych zwierząt domowych na świecie. Dziś ryby te w znacznej mierze nie pochodzą z tradycyjnych hodowli z Azji Wschodniej czy Południowo-wschodniej, lecz z ogromnych hodowli na terenach Włoch, Florydy czy Izraela. Złote rybki w polskich sklepach akwarystycznych pochodzą najczęściej właśnie z importu, dlatego też przy ich zakupie należy uwzględnić kilka ważnych aspektów.
Po pierwsze kupuj ryby wyłącznie z kontrolowanych hodowli, w ten sposób zapobiegasz rozwijaniu hodowli przyczyniających się do cierpienia zwierząt. Dla zdrowia Twoich pozostałych ryb ważne jest także dokładne sprawdzenie środowiska akwarium w sklepie – kupuj ryby wyłącznie ze zdrowych akwariów, by zapobiec przenoszeniu chorób. By upewnić się, że ryby są w dobrej kondycji, najlepiej odwiedź sklep kilkakrotnie i obserwuj, czy zachowują się normalnie, tzn. czy są ruchliwe, mają apetyt, rozkładają płetwy oraz czy nie mają urazów na ciele. Jeśli natomiast ryby są apatyczne, mają mętne oczy i pokładają po sobie płetwy, zrezygnuj z zakupu!
Produkty dla rybek znajdziesz w sklepie internetowym zooplus.
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące złotych rybek:
W przypadku złotych rybek ważne jest podawanie odpowiedniej ilości pokarmu, ponieważ nie odczuwają one sytości. Ponadto należy regularnie kontrolować parametry wody i częściowo ją wymieniać, gdyż złote rybki produkują dużo odchodów.
W odpowiednich warunkach złote rybki mogą żyć w niewoli średnio od 8 do 10 lat, a niekiedy nawet ponad 20 lat.
Tak, złote rybki można trzymać pojedynczo, jednak lepiej zapewnić im towarzystwo kilku przedstawicieli tego samego gatunku w odpowiednio dużym akwarium, ponieważ są zwierzętami społecznymi.
Złote rybki potrzebują dużo miejsca do pływania. Akwarium powinno mieć co najmniej 100 cm długości i pojemność 200 litrów. Na każdą złotą rybkę należy przeznaczyć około 50 litrów wody.
Złote rybki nie powinny dostawać dużej ilości pokarmu raz dziennie, lecz małe porcje kilka razy dziennie. Aby uniknąć przekarmienia, należy podawać tylko tyle pokarmu, ile rybka jest w stanie zjeść w ciągu minuty.
Zespół redakcyjny zooplus tworzą eksperci i redaktorzy z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie hodowli zwierząt: Luisa ze swoim białym owczarkiem szwajcarskim Elyosem, Laura, Julio oraz Florian. Wraz z dużą siecią ekspertów ds. zwierząt pracują nad tym, aby Magazyn zooplus był zaufanym źródłem informacji dla wszystkich opiekunów i miłośników zwierząt. Celem zespołu jest dostarczanie ekscytującej wiedzy o zwierzętach oraz istotnych informacji na temat właściwej opieki nad nimi.
