Usuwanie kleszczy u psa This article is verified by a vet

Artykuł napisany przez Franziska Pantelic, Weterynarz

Gdy kończy się zima, kleszcze szybko stają się prawdziwym utrapieniem dla naszych zwierząt domowych. Ugryzienie przez kleszcza może być dla psa naprawdę niebezpieczne. Z naszego poradnika dowiesz się, dlaczego tak ważne jest, aby jak najszybciej pozbyć się tych małych krwiopijców, oraz jak prawidłowo usuwać kleszcze u psa.

kleszcze u psa

Kleszcze czyhają na Twojego psa szczególnie podczas zabawy w trawie.

Czy ugryzienie przez kleszcza jest dla psa niebezpieczne?

Niestety kleszcze są nie tylko uciążliwe dla ludzi i psów – te krwiopijne pasożyty przenoszą również wiele chorób. Kleszczy u psa nie wolno więc lekceważyć. Dlatego pamiętaj:

Im szybciej kleszcze zostaną wykryte i usunięte z ciała psa, tym mniejsze jest ryzyko przeniesienia patogenów.

Większość patogenów znajduje się bowiem w jelitach kleszcza. Stamtąd muszą najpierw przedostać się do jego gruczołów ślinowych, aby zakazić nowego żywiciela. Proces ten trwa kilka godzin. Jeśli więc w porę usuniesz kleszcza ze skóry psa, zmniejszysz także ryzyko przeniesienia patogenów.

Regularne szukanie kleszczy jest koniecznością

Po każdym spacerze należy sprawdzić, czy pies nie został ukąszony przez kleszcza. Aby to zrobić, należy dokładnie obejrzeć całe ciało psa, zwracając szczególną uwagę na okolice głowy, uszu, szyi, brzucha i wewnętrznej strony ud – kleszcze preferują miejsca z cienką skórą i niewielką ilością sierści.

Wskazówka: Przeczesz sierść psa grzebieniem o gęstych ząbkach. Dzięki temu łatwiej zauważysz kleszcze – nawet w czarnej lub brązowej sierści.

Kleszcze są czasem bardziej, czasem mniej łatwe do zauważenia. W zależności od ilości wchłoniętej krwi, ich wielkość waha się od wielkości główki szpilki do wielkości pestki wiśni.

Kiedy pojawiają się objawy po ukąszeniu psa przez kleszcza?

Zwróć również uwagę na objawy, które mogą wystąpić u psa po ukąszeniu przez kleszcza. Należą do nich na przykład biegunka, gorączka lub brak apetytu. Mogą one wskazywać na rozwijającą się chorobę.

Pierwsze objawy, takie jak obrzęk skóry, są zwykle widoczne już po kilku godzinach. Niewielki guzek lub lekkie podrażnienie skóry to normalna miejscowa reakcja na ukąszenie kleszcza i nie oznacza jeszcze, że doszło do przeniesienia drobnoustrojów chorobotwórczych. Sygnałem alarmowym jest natomiast pierścieniowate zaczerwienienie wokół miejsca ukąszenia, które pojawia się po kilku dniach lub tygodniach i rozprzestrzenia się na większym obszarze. Może ono świadczyć o zakażeniu boreliozą.

Jak prawidłowo usuwać kleszcze u psów?

Aby bezpiecznie usunąć kleszcza, najlepiej użyć specjalnej pęsety lub haczyka do usuwania kleszczy. Narzędzie należy umieścić jak najbliżej skóry psa, uważając, aby nie ścisnąć ciała pasożyta.

Następnie należy chwycić aparat gębowy kleszcza i powoli, ostrożnie wyciągnąć go prosto ze skóry, bez gwałtownych ruchów. Na koniec warto sprawdzić, czy kleszcz został usunięty w całości.

Obserwuj miejsce ukąszenia

Usuniętego kleszcza należy odpowiednio zutylizować, aby nie zaatakował kolejnego żywiciela. Miejsce ukąszenia trzeba dokładnie zdezynfekować i regularnie obserwować przez kilka następnych dni.

Jeśli wokół miejsca ukąszenia pojawi się pierścieniowate zaczerwienienie, może to wskazywać na boreliozę. Nadal należy też uważnie obserwować ogólne samopoczucie psa. Jeśli zwierzę jest osowiałe, ma objawy choroby lub gorączkę, konieczna jest jak najszybsza konsultacja z lekarzem weterynarii.

Jakie choroby przenoszą kleszcze?

Wielu opiekunów psów zastanawia się, czy kleszcze są niebezpieczne dla psów? Odpowiedź jest całkiem prosta i niestety brzmi: Tak, są!

Dzieje się tak, ponieważ kleszcze mogą przenosić w swojej ślinie liczne patogeny. Te z kolei mogą powodować u psa bardzo niebezpieczne choroby. Zalicza się do nich:

Prewencja: Profilaktyka przeciw kleszczom u psów

W przypadku inwazji kleszczy u psów zdecydowanie lepiej zapobiegać, niż później leczyć jej skutki. Dlatego warto odpowiednio wcześnie zabezpieczyć czworonoga przed ukąszeniami i związanym z nimi ryzykiem przenoszenia chorób. Dostępne są różne preparaty przeciwpasożytnicze, które zabijają kleszcze lub zapobiegają ich przyczepianiu się do skóry.

Krople, spraye, obroże czy tabletki?

Jedną z możliwości są preparaty typu spot-on, które aplikuje się między łopatkami zwierzęcia, skąd następnie rozprowadzają się po całej powierzchni skóry. W zależności od czasu działania, który zwykle wynosi do czterech tygodni, preparat należy stosować regularnie przez cały rok. Spraye działają na podobnej zasadzie i zapewniają porównywalną ochronę.

Z kolei obroże przeciwkleszczowe stopniowo uwalniają substancje czynne i mogą chronić przed kleszczami oraz innymi pasożytami przez dłuższy czas – około pięciu–sześciu miesięcy. Dostępne są również tabletki przepisywane przez lekarza weterynarii, które w zależności od preparatu zapewniają ochronę przez trzy do sześciu miesięcy.

preparaty na kleszcze u psa © tatomm / stock.adobe.com
Preparaty w kroplach aplikuje się między łopatkami psa.

Usuwanie kleszczy u psa: Najczęściej zadawane pytania

Na temat kleszczy u psów – a także innych zwierząt – wciąż krąży wiele błędnych przekonań. Niektóre z najczęstszych mitów można jednak łatwo obalić.

Wbrew powszechnej opinii kleszcze nie spadają z drzew na swoich żywicieli. Przebywają głównie w wysokiej trawie, zaroślach lub niskich krzewach i stamtąd przedostają się na zwierzęta albo ludzi.

Ukąszenie czy ukłucie przez kleszcza?

Ściśle rzecz biorąc, kleszcze nie gryzą swoich żywicieli, lecz wkłuwają się w ich skórę. Pasożyty te mają aparat gębowy przystosowany do wkłuwania, dlatego w języku naukowym mówi się o ukłuciach przez kleszcze. W języku potocznym często używa się jednak (nie do końca poprawnego) określenia „ukąszenie przez kleszcza”.

Wyciągać czy wykręcać?

Również sposób usuwania kleszczy często budzi wątpliwości. Zasadniczo nie ma większego znaczenia, czy kleszcza delikatnie wykręcimy, czy wyciągniemy prosto do góry. Lekki ruch obrotowy może ułatwić jego usunięcie, ale nie jest konieczny, ponieważ aparat gębowy kleszcza nie przypomina gwintu.

Co zrobić, jeśli głowa kleszcza pozostanie w skórze?

Jeśli podczas usuwania kleszcza jego głowa pozostanie w skórze psa, nie musi to od razu oznaczać problemu. W wielu przypadkach pozostały fragment zostaje otoczony przez tkanki, pokrywa się strupem i odpada samoistnie w trakcie naturalnego gojenia się rany. Ważne, aby regularnie sprawdzać to miejsce, a w razie oznak stanu zapalnego udać się do lekarza weterynarii.

Teoretycznie pozostawiony fragment kleszcza nadal może wiązać się z niewielkim ryzykiem przeniesienia drobnoustrojów chorobotwórczych. Dlatego tak ważne jest, aby usuwać kleszcze możliwie dokładnie i w całości.

usuwanie kleszczy u psa haczykiem © Astrid Gast / stock.adobe.com
Za pomocą specjalnego haczyka na kleszcze bezpiecznie usuniesz kleszcza w całości.

Czy istnieją domowe sposoby na kleszcze?

Nie może oczywiście zabraknąć tematu domowych sposobów na zwalczanie kleszczy. Od czasu do czasu można bowiem jeszcze usłyszeć, że olej, klej, zmywacz do paznokci lub podobne produkty są pomocne w usuwaniu tych pasożytów.

Jest jednak dokładnie odwrotnie. Próba zabicia kleszcza u psa za pomocą takich środków często prowadzi do przedostania się większej ilości patogenów do rany. Kleje lub preparaty zawierające alkohol mogą podrażnić skórę psa. Dlatego ręczne usunięcie kleszcza za pomocą pęsety jest i pozostaje jedyną bezpieczną metodą.

Naturalna ochrona psów przed kleszczami: Czy olej kokosowy, czosnek i inne domowe sposoby są skuteczne?

W profilaktyce ukąszeń kleszczy u psów często poleca się domowe sposoby – na przykład olejek z drzewa herbacianego, olej z czarnuszki lub olej kokosowy, olejki eteryczne, takie jak lawendowy i miętowy, a także czosnek. Wprawdzie niektóre doniesienia wskazują, że na przykład olejki eteryczne mogą w niewielkim stopniu odstraszać kleszcze, jednak efekt ten zwykle utrzymuje się bardzo krótko. Nadal brakuje natomiast rzetelnych badań naukowych potwierdzających ich skuteczność.

Największym problemem jest jednak to, że niektóre domowe środki zaradcze są dla psów niezdrowe. Szczególnie olejek z drzewa herbacianego i czosnek mogą mieć toksyczne działanie, jeśli dawka będzie zbyt duża. Silnie pachnące olejki są również uciążliwe dla niektórych delikatnych psich nosów.

European Scientific Counsel Companion Anamial Parasites (ESCCAP) – stowarzyszenie europejskich parazytologów weterynaryjnych – odradza zatem stosowanie większości z tych domowych środków zaradczych.

Podsumowanie: Kiedy należy udać się z psem do lekarza weterynarii po ukąszeniu przez kleszcza?

Ukąszenie przez kleszcza jest powodem do wizyty u specjalisty, jeśli pies wygląda na chorego lub nagle zmienia zachowanie. Kulawizna, niechęć do ruchu, apatia, brak apetytu lub niespokojne zachowanie to objawy, których nie należy lekceważyć. Lekarz weterynarii powinien również zbadać miejsce ukąszenia, jeśli jest mocno zaczerwienione, sączy się z niego wydzielina lub ropa.

Więcej artykułów o pasożytach


Franziska Pantelic, Weterynarz
Profilbild von Tierärztin Franziska Pantelic

Od kilku lat wspiera Magazyn zooplus swoim bogatym doświadczeniem. Już w 2009 roku została licencjonowaną lekarką weterynarii i obecnie prowadzi mobilną praktykę dla małych zwierząt w aglomeracji Monachium.


Najczęściej polecane